تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرهاد ميرزا ( فارسى ) — صفحة 364

مساهمون:

ص٣٦٤
شرح حال چهارده معصوم . « قانون قدسى » در صرف و نحو فارسى . « كشف القرايب » در احوال كشف و اوضاع آمريكا به فارسى . « تهذيب الاخلاق » در معارف اشيا و مصارف آن‌ها . « عين الميزان » در تقسيم لفظ و بيان دلالت و علم مناظره و آداب آن به عربى . احتمالا تا سال 1283 ه ق . در قيد حيات بوده است . « گلستان ارم ، ص 22 - 216 » ( 20 )

- اوچ قواخ -

ح : « يعنى سه درخت قواخ . گويا از اول در آن‌جا سه درخت قواخ بوده . » ( 21 )

- قوىئيل -

قوىئيل يا [ قوىايل ] به معنى سال گوسفند است . قوى به تركى به معنى گوسفند و ايل به معنى سال است . نزد حكماى تركستان دوره دوازده سال معين است و هرسال از آن را بنام يكى از حيوانان منسوب كنند و احكام آن‌ها را از خوى جانوران استنباط مىنمايند . قوىئيل سال هشتم است از دوازده سال مذكوره و آن اين است : سچقان‌ئيل ، عودئيل ، مارس‌ئيل ، تشقان‌ئيل ، لوىئيل ، ايلان‌ئيل ، يونت‌ئيل ، قوىئيل ، بيجىئيل ، تخاقوئيل ، ايت‌ئيل ، تنگوزئيل . « فرهنگ آنندراج » ( 22 )

- قلعه شيشه -

شيشه يا شوشى يا پناه‌آباد حكومت‌نشين ولايت قراباغ محلى است كه آغا محمد خان مؤسس قاجار در تاريخ 21 ذيحجه 1211 ه ق . پس از تصرف آن ، سه روز بعد در آن‌جا بدست نوكران خاص خود كشته شد و در 1219 ه ق در سلطنت فتحعليشاه قاجار كه ابراهيم خليل خان جوانشير نسبت به ايران - دولت متبوع خود - ياغى شده بود دولت روس را به تصرف شهر دعوت كرد . از اين تاريخ شهر مزبور به تصرف روس درآمد . ( 23 )

- گنجه -

شهرى در غرب آذربايجان شوروى . نام فعلى كيروف‌آباد . مولد نظامى گنجوى . داراى كارخانه وسيع نساجى . شهر زلزله‌خيزى است . در 245 ه ق . به دست مسلمانان بنا شد . از حدود سال 340 ه ق . سلسله‌اى بنام شدادى بر آن‌جا فرمان مىراند تا آن‌كه سلطان ملكشاه حكومت آنان را برانداخت . در نيمهء كهنه غربى شهر مسجد تاتار موجود است . ( 24 )

- ح -

« برحسب حروف ابجد لفظ تاريخ ، 1211 است كه سال مرگ آقا محمد خان قاجار است . » ( 25 )

- صاين قلعه افشار -

ناحيه‌اى در آذربايجان جنوبى بر ساحل راست رود « جغتو » مركزش شاهيندژ . ناحيه صايين‌قلعه مسكن طايفهء ترك‌افشار بوده ولى پس از آن‌كه فتحعليشاه الوار چهار دولى را از شيراز به صايين‌قلعه كوچانيد قسمتى از طايفهء افشار به اروميه مهاجرت كردند . از اماكن جالب صايين‌قلعه شيز و غارهاى كرفتو است . اين صايين‌قلعه را نبايد با صايين‌قلعه زنجان اشتباه كرد . ( 26 )

- اينچه چاى -

ح : « اسم تركى است يعنى رودخانه باريك . » ( 27 )

- شوشه -

ح : « شوشه بر وزن خوشه ، شفشه و سبيكهء طلا و نقره و امثال آن را گويند و آن جسد گداخته باشد كه در ناوچهء آهنين ريزند . و هرچيز طولانى كوتاه را نيز گفته‌اند مانند لوح مزار و محراب مسجد و تخته حمام و امثال آن و نشان و علامتى را گويند كه بر سر قبر شهدا برپاى كنند و ريزه هرچيز را گفته‌اند و هر پشته و بلندى را گويند عموما و پشته ريك و خاشاك را خصوصا . » « نقل از برهان قاطع » ( 28 )

- اميرخان -

سردار قاجار و خالوى عباس ميرزا امير خان سردار پسر فتحعليخان دولوى قاجار و خالوى عباس ميرزا داراى تهور و دليرى در جنگهاى نواحى قفقاز از سركردگان سپاه ايران بوده . در سال 1232 از طرف عباس ميرزا جهت سركوبى اكرادبلباس كه به حدود اورميه تجاوز نموده بودند