تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 15

مساهمون:

صمقدمه ١٥
در محرم 1254 مستر مك نيل بعنوان اينكه واسطهء صلح بين كامران ميرزا و محمد شاه شود باتفاق « مهديخان قره‌پاپاخ » از صاحب‌منصبان ايران و چهار نفر سوار داخل هرات شد . اما به عكس ، افغانان را بپايدارى تشويق كرد و در آخر ، صورت معاهده‌اى را كه يار محمد خان تهيه كرده بود و بموجب آن جميع درخواستهاى محمد شاه از طرف كامران ميرزا پذيرفته ميشد جز اصل موضوع نزاع ، يعنى تسليم هرات ، با خود آورد . اين معاهده را مك نيل در شب 25 محرم 1254 بحضور محمد شاه برد اما شاه آن را نپذيرفت . محاصرهء هرات كه دفاع از آن از داخل بتوسط پوتين‌جر و از خارج بدستورهاى دائمى مستر مك نيل روزبروز جدىتر و تصرف آن مشكلتر ميشد همچنان ادامه داشت و در حقيقت در اين ميان مبارزه‌اى بين سيمونيچ سفير روسيه و مك نيل سفير انگليس جريان داشت . علاوه بر مك نيل سرهنگ استودارت وابستهء نظامى دولت انگليس در ايران نيز در اردوى محمد شاه بود و عجب است كه « . . . پوتين‌جر هميشه با لباس مبدل به اردوى شاه ايران رفت‌وآمد مينمود و با كلنل استودارت ملاقات و مشورت ميكرد و حتى بوسيلهء كلنل استودارت با حاجى ميرزا آقاسى هم ملاقات نمود . . . » « 1 » . مك‌نيل چندبار بعنوان وساطت خود را بميان انداخت و صورت قراردادهائى را براى تصويب محمد شاه حاضر نمود ولى محمد شاه و حاجى ميرزا آقاسى از قبول آن خوددارى ميكردند و در آخر كار قصد ايشان بر اين شد كه لااقل در مقابل ترك محاصرهء هرات و دست شستن از آنجا مقدار نسبة هنگفتى پول از دولت انگليس بگيرند ولى مك‌نيل بهيچوجه زير اين بار نرفت چه او از يك طرف اطمينان پيدا كرده بود
هامش
( 1 ) - تاريخ روابط ايران و انگليس محمود محمود . ص 268 ج 1 .