و داخل بدرياى مانش مىشود ، و به اين واسطه كه با كشتى اسباب تجارت به اين شهر حمل و نقل مىگردد ، و راه معامله و ابواب مراوده به اطراف باز است . مردم زياد بمراودهء آنجا مايل گرديده به اين جهت است كه اين شهرها تجارتگاه بزرگ و همه قسم بناها از مدارس و مريضخانه و مهمانخانه و كارخانههاى متعدده از هرنوع در اينجا موجود و فراهم است ، و باغات خوب در خارج اين شهر و در كنار رودخانه كاشتهاند .
تصوير يك ايرانى
در اثناى مشاهده و تفرّج جناب ايلچى كبير را راهنمائى بعمارت ضرّابخانه كردند : اين عمارت حياطى داشت مسقّف از آئينه ، و با ستونهاى آهنى ، و دورادور اين حياط اطاقهاى نشيمنگاه صرّافها بود كه هركدام مشغول كار خود بودند . و از جمله چيزهاى غريبه كه در يكى از اطاقها مشاهده افتاد تصوير يك نفر از اهل ايران بود با لباس قديم ايرانى ، از قرارى كه ذكر مىنمودند چهارصد سال قبل بر اين يكى از سلاطين ايران او را به رسم سفارت با بعضى از تحف و هدايا نزد خواهر شارلمانى « 1 » - كه پادشاه قديم آلمانك « 2 » بود - فرستاده بوده است .
پس از تفرّج اين عمارت بتماشاى جبهخانهء شهر رفتند اين جبهخانه چندان عظمى نداشت زيرا كه جبهخانهء اصلى بلژيك - كه مشهور
هامش
( 1 ) - شارلمانىCharlemagne- ولى اين مطلب از نظر تاريخى صحيح نيست چه شارلمانى معاصر با هرون الرشيد و قريب هزار سال پيش از زمان سفارت فرخ خان بوده است و خواهرش هم قاعدة بايد همعصر او محسوب شود .
( 2 ) - آلمانك كه در صفحهء 290 نيز آمده است مراد اتحاديهء دول ژرمنى است كه بعد از كنگرهء وين تشكيل شد و با وحدت آلمان از ميان رفت مؤيد اين مطلب آنكه مؤلف در جائى مىنويسد :
« . . . روانهء شهر فرانكفورت شدند . اين شهر از پايتختهاى دول آلمانك و جميع قرارومدار دولتى و ملتى دول آلمانك كه متجاوز از سى دولت همعهد مىشوند درين شهر مىشود . » از نسخهء خطى ب و در اينجا بخصوص نواحى ژرمنىنشين تحت سلطهء شارلمانى است .