به قدر امكان مشكل سازند . چنانچه در پاريس هم در اين باب گفتگوئى شده است .
و مقصود ديگر انگليس در باب تحصيل نوشتهء تازه به جهت اولتيماتوم سابق اين است كه در باب هرات سه نوشته دادهام ، و موافق رسم دولتى نوشتهء اولى باطل و نوشتهء آخرى سند است .
زيرا كه اگر اولى صحيح بود دوم را نميخواستند ، و اگر دويم مقبول شده بود ديگر سيم را مطالبه نمىكردند . اولتيماتوم سابق را كه قبول كردم فقرهء هرات نيز در ضمن اولتيماتوم مزبور بود . ايلچى كبير انگليس پس از قبول اولتيماتوم سابق ملتفت شد كه بواسطهء اين قرارداد تازه ، نوشتهء دويم هرات باطل شده است .
بنابراين بتوسط نايبان خود هرقدر كه ميتوانست تدبيرها و اصرارها نمود كه اولتيماتوم را قبول نمايم ، باستثناى فقرهء هرات ، و اظهار بدارم كه اين اولتيماتوم دخلى بفقرهء هرات ندارد ، زيرا كه امر هرات بواسطهء نوشتهء سابق قرار يافته است .
بنده ميگفتم قرار آخرى سند است زيرا كه قرار اولى هرات را قبول نمودم بدون اولتيماتوم ، اما بعد شما خودتان اصرار نموديد كه فقرهء مراجعت مستر موره را نيز قبول نمايم ، من هم بنا باصرار شما ، هم فقرهء هرات و هم فقرهء مراجعت مستر موره را بواسطهء اولتيماتوم خودتان قبول نمودم ، و قرار آخرى ما را با اولتيماتوم مزبور ختم نمودم . حرف فدوى موافق رسم دولتى « 1 » صحيح بود ايلچى كبير هم معطل مانده بود كه چه بحثى بر من وارد بياورد .
زيرا كه آن اولتيماتوم كه نوشتهء سابق هرات را باطل كرده بود من برحسب خواهش توقف من در اسلامبول چندين شرط قرار دادم كه يكى توقيف لشكركشى انگليس بود بخليج فارس ، و تغيير شش تكليف آخرى . ايلچى هيچيك از تكاليف مرا قبول ننموده و آن نوشتهء آخرى مرا كه بواسطهء آن جميع تعهدات سابق
هامش
( 1 ) - در اصل : دولتى كه .