بقرار اين فقرات مىكند ، بجز تضييع وقت و مرا معطل كردن و هرساعت يك نوع تكليف شاق بميان آوردن ثمره حاصل نشده است . چون معطلى بنده زياده از حد گذشت و مىبينم كه غير از طول و دفع الوقت حاصلى بظهور نميرسد ، امروز كاغذى بجناب ايلچى انگليس نوشتم ، مضمونش اين است كه به نظر شريف رسيده است .
صدراعظم گفت : انگليسها در پى اجراى خيال خود مىباشند .
جناب صدراعظم گفت همهء اظهارات جناب ايلچى كبير صحيح است و الحق در اين باب آنچه لازمهء اقدامات خيرخواهانه و ملايمت است بطور خوب به عمل آوردهايد ، به نحوى كه در نزد همهء اهل وقوف مستحسن و پسند آمده است ، و اين كاغذى را كه به اين سبك نوشتهاند علم اللّه منتهاى شيوهء پوليطيك و بسيار خوبست ، و فرضيهء خود و دولت خود را بطور حكميانه و عاقلانه اجرا داشتهايد . اما من در اين يك دو روزه ايلچى انگليس را ديده باز به تفصيل مكالمه و مذاكره مىكنم و در اين مسأله در عالم خيرخواهى هرچه توانسته « 1 » باشم به جناب ايلچى كبير اظهار خواهم كرد ، و فى الواقع بطورى كه جناب ايلچى كبير بيان فرمودهاند انگليسها هميشه در پى اجراى خيال خود ميباشند ، و على زعم من گويا انگليسها چنين خيال در نزد خود بكنند كه جناب صدراعظم ايران در القاآت دولت روسيه صورت موافقت ابراز داشته و با آنها گرم ميگيرند ، به اين جهت كه از سمت هرات و افغانستان دولت روسيه اختلال به حال هندوستان برسانند ، بنابراين خيال ظن ميتوان كرد كه به اين درجه در پى اجراى خيالات خودشان خواهند بود .
ايران فريفتهء مواعيد روسيه نشد .
جناب امين الملك جواب دادند اگرچه جناب صدراعظم بسيار
هامش
( 1 ) - در اصل تراشيده