تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى ) — صفحة 60

مساهمون:

ص٦٠
اساس آن دوستى و محبت حقيقى كه مطلوبست اعتنا و دقت شايسته نشده ، يعنى فوايد پيوند ارتباط حقيقى باطنى كه اصل مقصود است كما يليق ملاحظه و منظور نشده است ، و بسيار موجب تأثر و تأسف ايشان گشته كه چرا بايد فيما بين اين دو دولت همجوار كه در حقيقت بهريكى از آنها منافعى حاصل آيد نفع طرفين خواهد بود اين گوهر گرانبهاى مؤالفت حقيقى در پردهء خفا بماند ؟ و محض غرض از مأموريت من به اين دربار اعليحضرت سلطان اين بوده است كه ان شاء اللّه تعالى بفضل خدا و از ميامن توجه اولياى دولت عثمانى اركان بنيان اين دوستى حقيقى دو دولت علّيه را بطورى استحكام داده ، به نحوى مايهء مراودهء حقيقى دايمى باشد كه محسود سايرين و ابدالآباد پاينده و برقرار بماند و اين شرف بزرگ را براى خود سعادت دارين اتخاذ مينمايم . جناب ناظر خارجه جواب داد كه بطورى كه جناب ايلچى ميفرمايند فى الحقيقة بين الدولتين عليتين روابط دوستى و يكجهتى بوده است و صحيح است ، آنچه شايست و بايست لازمهء اعتنا [ بوده ] دقت نشده است و آرزو و آمال اولياى دولت عثمانى هم اين است كه بناى مصافات كاملهء دولتين روزبروز مستحكم گردد و با كمال ميل قلبى هرگونه منظوراتى كه موافق شأن اين دو دولت اسلاميه است در ايفا و اجراى آن بلامضايقه حاضر خواهند بود .

علت ترقى دول اروپا از نظر جناب سفير

جناب امين الملك فرمودند جناب ناظر امور خارجه بهر علم محيط هستند كه اين اظهاراتى كه واقع شد دو قسم خواهد بود : يكى دوستى ظاهريست كه موافق پيشرفت اوضاع روزگار بهمديگر معامله و رفتار مىكنند و فى الحقيقة اين شقّ معنويتى ندارد ، ثانى اين است كه