و شيخ صادق برادر مرحوم شيخ مرتضى اعلى اللّه مقامه و جمعى كثير آمدند و پسرهاى جناب آقا عبد اللّه كرمانشاهانى زحمت كشيدند [ و آمدند ] .
نواب صاحب قران ميرزا با حالت خوشى در دعاگويى دوام دولت جاويدآيت قاهره رفتار مىنمايد ؛ عمامهء كوچكى بر سر و قباى قدك عربى و عباى سپاه نازكى در بر ؛ همه روز و همه شب حضور داشت . امر چراغ و ساير مهام مضجع شاه شهيد آقا محمد خان انار اللّه برهانه را مراقبت دارد . هيچ خيالى و همّى جز آن نداشت كه زيورى تازه و نظمى نو در آن مرقد بدهد . جميع ايام و ليالى ، قارىها نشانده و قنديلها افروخته و گلدانها نهاده است . گويا به اين خدمت عشق دارد . دقيقه [ اى ] فارغ نيست و پيوسته در تنقيح اسباب چراغ و تزيين اثاث تجمّل مشغول است .
اول مغرب كه در حرم مبارك نماز و زيارت مىخواندم ، بعد از فراغت ، به سر مقبرهء شاه شهيد مىرفتم و از آنجا به منزل مىآمدم ؛ صاحب قران ميرزا هم بعد با لاله 2 مىآمد . شام مىخورد و لاله را برمىداشت و مىرفت .
روز پنجشنبه سوم [ صفر ] ، حاجى شيخ جعفر طهرانى و ميرزا محمود همدانى و آخوند ملا محمد ايروانى و ملّا على محمد طالقانى تشريف آوردند و هم آن روز جناب شيخ جواد پسر مرحوم شيخ حسين نجفى تشريف آوردند . شنيدم از عدالت ايشان [ از ] خدمت مرحوم شيخ مرتضى اعلى اللّه مقامه سؤال كرده بودند ، فرموده بودند اگر مىپرسيد از عصمت او بپرسيد ، و الّا عدالت براى ايشان اول مرتبه است .
همان روز آقا سيد صادق گليشادى اصفهانى - كه از معتمدين جناب حاجى سيد اسد اللّه سلّمه اللّه تعالى است - ديدن كرد و معذرت خواست كه به واسطهء سوء مزاج و ضعف قوا 3 دير شد ؛ حال آنكه مشار اليه و اغلب از علماى اعلام با احدى ديدوبازديد ندارند ؛ ليكن در ديدن خانهزاد مسلوب الاختيار بودند . روز جمعه نيز به تشريففرمائى علما مشغول بودم تا وقت ناهار .
از صبح شنبه پنجم [ صفر ] بناى بازديد گذاشتيم و به ترتيبى كه تشريف آورده بودند ، زحمت دادم . خداى تعالى از مراتب دعاگويى علما و ارباب تشيّع آن عتبات عرش درجات واقف است ، و الّا اين خانهزاد از شرح اين مطلب و تعداد علماء قاصر و عاجزم .
روز جمعه چهارم [ صفر ] ، جناب آقا ميرزا جعفر - پسر جناب مستطاب آقا سيد صادق
سفرنامه عضد الملك به عتبات ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: عليرضا عضد الملك
ص١٥٠