مختصرى از جغرافياى اروپا
اما قسم ارپه يكى از اقسام اربعهء جهان است و اقسام اربعه « 1 » قسمى آسيه و قسمى افريقيه و قسمى ارپه و قسمى اميريكيه خوانند و حدود هريك بطريق اختصار ذكر خواهد يافت و اين قسم ارپه كه اغلب از ممالكش را « 2 » بطريق اجمال سياحت كرديم اگرچه « 3 » بحسب وسعت كوچك است از اقسام ثلاثه « 4 » و ليكن عمارت و خلقت « 5 » آن زياده از اقسام مذكوره مىباشد « 6 » و در اغلب ممالك ارپه زمين مخروبه « 7 » و لم يزرع نيست مگر پاره [ اى ] از « 8 » بلاد روسيه كه به علت « 9 » وسعت مملكت در عمارت « 10 » آن امكنهء بعيده نتوانسته « 11 » كوشيده باشند و بعضى از اراضى كه به علت « 12 » بعد از آفتاب و سردى هوا زيست در آنجاها صعوبت داشته و الا تمام اراضى ممالك ارپه آباد و معمور است .
هامش
( 1 ) - نسخهء اصل و مجلس : از اينقرار است . آسيا ، افريقا ، اروپا ، امريكا / اميريكا
( 2 ) - نسخهء اصل و مجلس : و قسمت اروپ را كه اغلبى از ممالك آن را .
( 3 ) - نسخهء اصل و مجلس : و هرچند .
( 4 ) - كوچكتر از اقسام ثلثهء ديگر است .
( 5 ) - نسخهء اصل و مجلس : جمعيت .
( 6 ) - نسخهء اصل و مجلس : ديگر است .
( 7 ) - نسخهء مجلس خرابه .
( 8 ) - نسخه اصل و مجلس : در .
( 9 ) - نسخهء اصل و مجلس : بواسطهء .
( 10 ) - نسخهء اصل و مجلس : عمارات .
( 11 ) - نسخهء اصل و مجلس : نتوانستهاند .
( 12 ) - نسخهء اصل و مجلس : بسبب