قبل از وليم در شش سال پيش از اين پادشاه بوده است . بعد از وفات پدرش سلطنت به عمويش رسيده است و ملكه خود وليعهد پادشاه است كه لا محاله بعد از اين پادشاه آن دختر شاه خواهد بود . اگرچه وليم را چند پسر مىباشد و ليكن چون مادر ايشان از نسل سلاطين نيستند شاه نخواهند شد . خود نيز ادعاى سلطنت نخواهند داشت و اين پادشاه را وليعهد همين ملكه مىباشد كه بعد از اين پادشاه خواهد شد . و زن اين پادشاه دختر پادشاه نمسه است ولى اولاد ندارد از اين جهت است كه سلطنت انتقال به دختر برادرش خواهد يافت و نيز قرار فرنگستان چنان است كه دختر پادشاه را سواى پسرهاى پادشاهان ديگرى نميتواند گرفت و آن شاهزاده هم بايد كه مادرش از نسل ملوك باشد و اگر دختر پادشاه شود بعد از آنكه سن دختر از بيست تجاوز نمود شاهزادگان اطراف به خواستگارى آن ملكه ميآيند و در مجالس متعدد به خدمت او رسيده با يكديگر معاشرت ميكنند ، اگر ملكه بخواهد بشاهزاده [ اى ] شوهر كند كرده است ولى امورات سلطنت بهيچوجه دخل به آن شاهزاده ندارد و از
شوهر ملكه اما بخرج خود
دولت دينارى به او نخواهند داد بايد از مملكت خود آورده اخراجات كند . ملكه از چيزى كه خود دارد ميتواند بخشش به آن شاهزاده كرده باشد .
بعد از آنكه اولادى از شاهزاده و ملكه بهمرسيد ميتواند در آن مملكت بعد از مادرش پادشاه شود . بارى مفصل قواعد فرنگستان و سلطنت ايشان بعد از اين ذكر خواهد شد .
سفرنامه رضا قلى ميرزا نايب الاياله ( نوه فتحعلى شاه ) ( فارسى ) — صفحة 443
مساهمون: رضا قلى ميرزا نايب الاياله
ص٤٤٣