و اين واقعه بسال 195 هجرى اتفاق افتاد و در نتيجه خاندان زياد به همان نسبت نخستينشان كه انتساب به يكى از بردگان رومى بود بازگشتند .
( 1 )
15 - كارگزاران و فرمانداران معاويه
امت اسلامى در زمان معاويه رنگهائى گونهگون از ستمها و رنجهاى سياه را مشاهده مىكرد ، زيرا حكومت ستمكار وقت ، با زور و عنف بدوش مردم سوار بود و با گرفت و گير و ترور و وحشت بر مسلمانان حكم ميراند و ثروتها را به زور مىگرفت و ارزشهاى عالى انسانى را به حساب نمىآورد بطورى كه فرياد مردم از آن همه تجاوز و ستم بلند شده و اجتماع اسلامى را ترس همگانى فرا گرفته بود و همه جا شبح خوفناك هراس و سراسيمگى به چشم مىخورد .
از جمله مظاهر اين ستمگرى همه جائى ، تسلط گروهى فرومايه و خونريز و جلادهاى بىباك بود كه بفرمان معاويه در سرزمينهاى اسلامى حكومت ميكردند و همه جا به غارت و ويرانگرى مىپرداختند و با هوس و شهوت بر مردم حكم ميراندند و هيچ اعتنائى به اجراى عدالت نداشتند چنان كه خوارج از قساوت اين حكومت و ستم و تجاوز آن بحقوق مردم مىگفتند :
« بنى اميه گروهى هستند كه همچون جباران با مردم رفتار مىكنند و بهر كس بدگمان شدند او را مىگيرند و به ميل خود قضاوت ميكنند و با خشم خود مردم را ميكشند « 1 » »
اين يك معرفى دقيق از سياست بنى اميه بود كه با ستمكارى راه سختگيرى و جنايت را در همه جا مىپيمودند و ايمانى بحقوق انسانيت و كرامت آن نداشتند و حق زندگى براى كسى قائل نبودند و مردم را به كشتارگاهها و زندانها مىكشاندند و قضاوتشان از روى
هامش
( 1 ) - البيان 1 / 95