با عيال خود در آنجا باشند خانهها ساختند . پارهاى از نى و پارهاى گچاندود . اكنون حمامى و كاروانسرائى و كليسائى و مريضخانه و سه دكان ايرانيان و چند خانه ديگر دارد . ايرانيان بيشتر در طهران به اضطراب و واهمه بودند كه مبادا روسيه آنجا قلعه و حصارى بسازند .
ولى چون خانههاى آنان را ديدند ، آسوده شدند . جعفر قلى خان حاكم وقتى آمد آنجا را بازديد نمود ، ولى از ترس بدنامى حقيقت امر را نتوانست نوشت . ايرانيان چون آسوده شدند آغاز شيطنت و فساد كردند كه ما به روسيه نيازمند نيستيم تركمانان را از گرفتن و تذكره ممانعت كردند كه تذكره با حاكم استرآباد است . تركمانان نيز بازار را آشفته ديده تذكره ايرانى مىگرفتند در جنگلا و نىزارها كه روسيه با اسلحه نمىتوانستند رفتن پنهان گرديده ، در وقت اسير گرفته مىبردند . تركمانان در دريا چابك و چيرهدست با كرجىهاى شكسته در هر هوا سير دريا نمايند بىانديشه . 300 فروند طراده دارند . چهل فروند بدان پايه بزرگ كه 1000 تا 1500 پود بار برند .
با اين قليل اوضاع كه اكنون روسيه در آشوراده دارند بالمره مانع شرارت تركمانان نتوانند شد . مثلا اگر حادثه [ اى ] از دور روى دهد تا اسباب پراكنده [ گشتن ] كشتى بخارى را فراهم آرند ، كار از موضع گذرد . اگر در همان حال بادى برخيزد كشتى بخارى نيز حركت نكند . پس بايد اهتمامى تمام به سروسامان آنجايگاه دهند .
و اوضاع خود را درست فراهم آورند . تركمانانى كه آرامند در آشوراده روابط تجارت دارند . و به بادكوبه براى شمع بروند . در عرض شش سال 60000 پود نفت گل به آشوراده آوردند . و 1000 پود به بادكوبه بردند . اكنون اسماء تراكمه كه با روسيه روابط تجارت دارند و در بغاز استرآباد مشغول صيد هستند ، با وزن نفت گلى كه به روسيه فروختهاند ، گفته آيد تا استطاعت هريك دانسته گردد :
اوزكوزبك از سه دين و اهل حسنقلى است 2000 پود
تقى بك از حسنقلى 1000 پود
سفرنامه ايران و روسيه ( فارسى ) — صفحة 214
مساهمون: عز الدوله
ص٢١٤