ص 67 ، س 16 : مقصود از ميانج يا ميارنج شهر ميانهء كنونى واقع در استان آذربايجان شرقى است .
ص 68 ، س 3 : شهر زور يا شاره زول از مساكن قديم اكراد و امروز در خاك عراق واقع است . ابن حوقل در قرن چهارم هجرى گويد شهر زور داراى قلعه و باروى مستحكمى است و اكراد در آنجا مسكن دارند « 1 » .
ص 69 ، س 8 : ابن حوقل ارجيش و خلاط را از شهرهاى ارمينيه خوانده است « 2 » . در سفرنامهء جوزا فابار بارو در اوايل صفويه گفته شده است كه اين دو شهر كنار يك درياچه قرار داشته است . « 3 »
ص 69 ، س 14 : شاه طهماسب علت طغيان القاس ميرزا را چنين شرح مىدهد :
« به غير از اين سببى به خاطر نمىرسد كه با اغورلو نام پسرى كه حالا در روم است عمل بدى داشته از ترس آنكه من بشنوم و او را عقوبت كنم بيدولتى چند از نوكران او كه شراب مىخوردهاند از ترس آنكه اگر بشنوم و ايشان را سياست كنم ، او را بد آموزى كرده ياغى كردند « 4 » »
ص 69 ، س 25 : جزايرىچىها دستهاى بودند كه اولين بار براى نگهبانى شخصى شاه عباس دوم تشكيل يافت . « 5 » جزايرى نوعى تفنگ با لولهاى به غايت دراز است و هنگام آتش كردن تكيهگاهى به شكل نردبان كوتاه بر زمين نصب مىكردهاند و سر لوله را بر آن تكيهگاه مىنهادهاند . « 6 »
ص 71 ، س 9 : قلعهء قهقهه در كوههاى قراجه داغ قرار دارد و اين كوهها در شمال آذربايجان از يكسو به كوهها قراباغ و از سوى ديگر به كوههاى طالش ختم مىشود . شاهان صفوى از اين قلعه بعنوان زندان سياسى استفاده مىكردند . اسماعيل دوم ، القاس ميرزا و سام
هامش
- بقيه از صفحهء قبل ص 75 - 60 و نيز احمد رنجبر ، خراسان بزرگ ، ص 261 - 252 .
( 1 ) - سنندجى ، ميرزا شكر الله : تحفهء ناصرى در تاريخ و جغرافياى كردستان ، تصحيح حشمت الله طبيبى ، امير كبير ، تهران 1366 خورشيدى ، ص 467 .
( 2 ) - سفرنامهء ابن حوقل ، ص 91 .
( 3 ) - سفرنامههاى ونيزيان در ايران ، ص 95 .
( 4 ) - طهماسب صفوى : تذكرهء شاه طهماسب صفوى ، نسخهء خطى ، كتابخانهء آستان قدس رضوى شمارهء 7886 برگ 37 .
( 5 ) - سياحتنامهء شاردن ، ج 8 ، ص 214 .
( 6 ) - استر آبادى ، ميرزا مهدى خان : درهء نادره ، به اهتمام سيد جعفر شهيدى ، انجمن آثار ملى ايران ، تهران 1341 خورشيدى ، ص 773 ونيز ر . ك بيانى ، خانبابا : تاريخ نظامى ايران دورهء صفويه ، ستاد بزرگ ارتشتاران تهران 1353 خورشيدى ، ص 78 .