بعد از اندك وقتى كه خبر مراجعت نواب سكندر شأن والى خراسان و كيفيت اوضاع امراى عراق و احوال اولياى دولت قاهره منتشر و بر خلاف و موافق معلوم و شهرت نمود ، روميهء شوميه دوباره به طمع آذربايجان كه نواب سكندرشأن شمشيرها زده و محاربات نموده تا آنكه از تصرف روميه انتزاع و به تصرف اولياى قاهره داده بود افتاده ، ميدان خالى ديده جمعيت نموده ايروان را تصرف نموده ، بعد از رسيدن اين خبر نواب كامياب اشرف نيز تدارك ديده از اصفهان حركت فرموده روانهء آذربايجان گرديده . [ با ] توپخانه و تدارك و استعداد تمام بر سر قلعهء ايروان كه رومى تصرف نموده بود رفته ، در حوالى اوچ كليسا تلاقى فريقين شده محاربات عظيمه نموده روميه را شكست داده . بسيارى از روميه به قتل رسيده ، اسير و توپخانه و اسباب بسيار از آن جماعت نابكار گرفته مراجعت به اصفهان نموده . بقية السيف روميه فرار بر قرار اختيار كرده .
در سال ديگر احمد پاشاى حاكم بغداد جمعيت بسيار نموده خود را ساخته در تدارك شكستى كه در سال قبل خورده بود از بغداد به عزم تسخير عراق حركت كرده ، تاخت و تاز و خرابى بسيار در عرض راه نموده كرمانشاه « 1 » را به تصرف درآورده ، قتل و غارت زيادى كرده از آنجا به سمت همدان و عزم تسخير آن نمود . چون اخبار مزبور به تواتر رسيد ، نواب اشرف نيز تدارك با جمعيت و استعداد تمام از اصفهان حركت فرموده روانهء همدان گرديده . بعد از رسيدن خبر حركت قزلباش احمد پاشا نيز حركت كرده در ميانهء همدان و اصفهان تلاقى فريقين شده سپاه رومى بعد از ملاحظهء قشون و جمعيت و توپخانه و استعداد ايشان از راه خدعه در آمده بنا را بر صلح گذاشته اظهار مصالحه نموده ، امراى نمك به حرام نيز غنيمت دانسته چشم از صلاح دولت پوشيده بدون تأمل و امتحان صدق و كذب آن به زودى راضى به صلح شده [ 422 ] ، دست از حزم احتياط سپاهيگرى و طلايهء لشكر و سيبهدارى و سنگر خود برداشته ، در كمال اطمينان به خاطر جمع در خيمهها و در چادرهاى خود نشسته مشغول به اختلاط و تدبير و تدارك مراجعت گرديده .
لشكر روميه چون ملاحظهء اوضاع و خاطر خود را جمع نمود ، فرصت غنيمت دانسته على الغفلة بر سر اردوى قزلباشيه ريخته بسيارى از طرفين به قتل رسيده . جمع كثيرى از قزلباشيه فرار نموده ، رومى نيز غنيمت دانسته از آنجا مراجعت نموده .
نواب شاه طهماسب نيز مراجعت به اصفهان نموده ، چون خبر مراجعت رسيده در
هامش
( 1 ) - ملك : كرمانشاهان