روى لباسهاى ديگر پوشند ( نفيسى ) ، زره ( نفيسى ) .
جدب : خشكسالى ، قحط ( معين ) .
جر : هر شكافى را گويند ، زمين شكافته ، خندق ( برهان ) مجازا نقب و كوچه سلامت ( غياث اللغات ) « در پيش لشكر جرى كندند » ( ص 783 ) .
جر : جار ، ندا كردن ، احضار براى خدمت نظامى ( - ص 879 ، 528 ، 123 ) .
جرايد : ج جريده ، دفاتر و امثال آن ( دهخدا ) .
جراير : ج جريره ، گناه ( منتهى الارب ) ، جنايت ( دهخدا ) .
جرثومه : اصل و بن هر چيز ( منتهى الارب ) .
جرخ : از آلات جنگ كه با آن تير و سنگ پرتاب كنند ، معرب چرخ ( دهخدا ) « تير جرخى به محمد البقرا رسيد » ( ص 365 ) .
جرگه : دايره ، حلقه راندن شكار ( فرهنگ اصطلاحات ديوانى دوران مغول ) و نيزيرگه .
جرهباز : باز سپيد ، خواه نر خواه ماده باشد ( برهان ) دلير ، شجاع ، دلاور ، پردل ( دهخدا ) .
جريده : گروه سواران كه براى امرى جدا كرده شوند ( منتهى الارب ) منتخب ، برگزيده ، به معنى فوق : « خود باسواران جريده . . . روى به كوبنان آورد و تيز راند » ( ص 176 ) .
جريده : رسالهاى كه مصالح حكومت در آن نوشته آيد ، دفتر ، به معنى فوق : « در جريده ادوار و ديوان روزگار جاويد ماند » ( ص 578 ) تنها و فرد ( برهان ) .
جزع : ناشكيبائى كردن ( نفيسى ) ضد صبر ( منتهى الارب ) كمصبرى ، بىآرامى ( دهخدا ) . « به صبر و ترك جزع متمسك شده » ( ص 871 ) .
جزع : مهرهء يمانى كه در او سفيد و سياه باشد ، كه چشم را در سپيدى و سياهى تشبيه دهند ( منتهى الارب ) . به معنى فوق :
« رواق فيروزه از غبار جزع فام گردانيد » ( ص 532 )
جزم : استوار و محكم و قطع و يقين ( نفيسى ) .
جزمت : عزم و اراده ( المنجد ) ارباب جزمت : صاحبان اراده .
جزيل : بسيار و بزرگ ( منتهى الارب ) فراوان و كثير و بزرگ ( نفيسى ) عظيم و عطاى بسيار ( دهخدا ) .
جسام : بزرگ و تناور ( نفيسى ) .
جلابيب : ج جلباب ، پيراهن و چادر زنان ( آنندراج ) .
جلاجل : ج جلجل ، زنگولههاى خرد كه بر چرم دوزند و در گردن اسب و شتر و گاو اندازند ( آنندراج ) .
جلاوو / جلاوى : عنان اسب ( مقالات محمد شفيع ) .
جلايل : ج جليله ، كارهاى بزرگ ( المنجد ) .
جلباب : معجر يا چادرى كه زنان لباس خود را از بالا بپوشند ( دهخدا ) ج : جلابيب .
جمجمه : سخن ناپيدا گفتن ( منتهى الارب ) .
جمرات : ج جمره ، اخگر آتش ، آتش بر - افروخته ( دهخدا ) به معنى فوق : « اطفاى جمرات فتنه كوشيده » ( ص 422 ) « اطفاى
زبدة التواريخ ( فارسى ) — صفحة 1005
مساهمون: سيد كمال حاج سيد جوادى
ص١٠٠٥