ضرورت ايجاب كند ديگر به همان صورت براى دومين بار تكرار « 1 » نخواهد شد ؟
براى اثبات اين مدعا كه انگلستان بواسطهء تعمدى كه در ناديده انگاشتن خطرات بعدى بخرج داده و در نتيجهء تصرف آسياى ميانه ممكن است او را بطور دردناكى غافلگير كند ، گمان ميكنم باندازهء كافى بحث كرده باشم . اما اينكه شير بريتانيا و خرس روسيه براى تصرف اين مناطق دوردست مستقيما دست بگريبان بشوند يا اينكه اين طعمهء مشترك را از طريق مسالمت بين خود تقسيم كنند كه پيشبينى آن از عهدهء درويش حقيرى كه اوقاتش منحصرا مصروف مطالعات زبانشناسى ميگردد خارج است . ضرب المثل لاتينى ميگويد « پينهدوزى كه از كفش بلندتر نيست » « 2 » و عقل راهنمائى مىكند كه بيش ازين از حوصلهء خوانندگان خود سوء استفاده نكنم .
پايان
هامش
( 1 ) - در موقعى كه اين سطور را مينويسيم يكى از مخبرين ديلى تلگراف از سنپطرسبورغ به آن روزنامه مينويسد ( 10 سپتامبر 1864 ) و خبر مىدهد كه روسها هماكنون تاشكند را گرفتهاند .
ممكن است در صحت اين خبر ترديد كرد ولى كاملا مسلم است كه قشون « تزار » در آن راه به حركت آمدهاند . ( يادداشت مؤلف )
روزنامههاى پاريس مربوط به 8 مارس 1865 يادداشت ذيل را منتشر كردهاند كه به خوبى نشان مىدهد كه مسيو وامبرى تا چه اندازه راجع به تجاوز بهسمت آسياى ميانه از اغراقگوئى اجتناب كرده ، روزنامهء انواليد روس حاوى فرمانى است از طرف وزارت خارجهء روس راجع به تشكيلات ايالت جديد آندولت كه مىگويند : « آن ايالت تشكيل خواهد شد از تمام سرزمينهاى مجاور شاهزادهنشين هاى آسياى ميانه از درياى آرال گرفته تا درياچه « ايسيق قول » . ايالت جديد توسط حكمرانى كه در آنواحد فرماندهء قواى پادگان هم باشد اداره خواهد شد » شروع آن اردوكشى كه ميگويند فعلا به نتيجه نرسيده است ازين قرار بود ولى موضوع بطور مثبت مدلل نگرديد » « انواليد » روس در شمارههاى اوائل ژويه خود گزارش ميدهد كه زدوخورد جديد كه كاملا بنفع قشون اعزامى « تسار » تمام شده درگير است . اينروزنامه بعد از آن هم خبر رسمى ديگرى منتشر كرد كه تاشكند اشغال شد ، و « موقتا » در تصرف خواهد ماند . ( يادداشت مترجم )
( 2 ) - كنايه از كسى است كه بخواهد در امورى كه صلاحيت ندارد مداخله بكند .