دومى پنجاه تا هفتاد روز طول ميكشد و هيچ قافلهاى به اين اندازه مسافر جمع نميكند زيرا جادهاى به اين خطرناكى وجود ندارد .
د - قافلههاى خقند ، كه هميشه مشايعين متعدد دارد ، بيشتر از جادهء نمنگان و آقسوبه « پولات » ( سيمى پالاتينسك ) تردد مىنمايد و چهل روزه آن راه را طى مىكند .
مسافرين منفرد مىتوانند از سرزمين قيرقيزها بدون مزاحمت عبور كنند به شرط آنكه خود را درويش معرفى نمايند . و بسيارى از همقطارهاى من از راه « سيمى پالاتينسك » و اورنبورگ و غازان و قسطنطنيه به مكه رفته بودند .
تا حال فقط از ارتباط آسياى ميانه با منطقهء شمالى صحبت كردهام . اين ارتباط با سمت جنوب به آن پايه و اساس نيست . خيوه معمولا يكى دو قافلهء كوچك از راه استراباد و دره گز به ايران روانه مىكند . بخارا فعاليت بيشترى بخرج ميدهد ولى در طى دو سال اخير هيچ كاروانى از طريق مرو به مشهد حركت نكرده است زيرا تكهها به كلى راه را بند آوردهاند . غالبا از هرات عبور مينمايند و بسته به اينكه مسافرين قصد ايران يا افغانستان يا هند را داشته باشند ، كاروانها منشعب ميشوند . راه كابل كه از كارشى و بلخ ميگذرد ، در درجهء دوم اهميت قرار دارد زيرا موانع دائمى و جدى بواسطهء شيب تند كوههاى هندوكش در كار است و به همين جهت دو سال مىشود كه ازين راه خيلى بهندرت عبور و مرور به عمل ميآيد .
به غير ازين گزارشها ، كه بمقياس بزرگترى تدوين شده ، ناچاريم از روابط نادر و ناپايدارى كه بين مجهولترين مناطق تركستان و منتها اليه آسيا توسط زوار منفرد يا گدايان برقرار مىشود ؛ بحث كنيم . هيچچيز قابل توجهتر ازين ولگردان نيست كه از آشيانهء محقر خود ، بدون دينارى در جيب ، حركت ميكنند و پانصد تا ششصد فرسخ و گاهى بيشتر را در ممالكى مىپيمايند كه حتى اسم آن را هم نميدانند و از ميان مللى عبور مىنمايند كه از حيث زبان و شكل و عادت و اخلاق بهيچوجه
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى ) — صفحة 500
مساهمون: آرمينيوس وامبرى
ص٥٠٠