وطنپرستى و صحت عمل تبريك و تحسين مىگوئيم ، خاصه اينكه مىدانيم سقوط كابينهء مشار اليه براى خنثى ماندن اقداماتى بود كه به نفع مملكت شروع كرده و مىخواست مايه بگيرد ، براى هرشبههاى كه مخالفين ما در آتيه با زبان سادهلوحان الغاء كنند ، براى رد هرتهمتى كه دشمنان متوجه ما سازند . با حروف درشت مىنويسم ما حامى حكومت اشرافى نيستيم ، ما آرزومند و عاشقيم كه زمام امر در مملكت به دست عناصر جوان افتد ، ما مىخواهيم طبقاتى مسئول ادارهء مملكت كردند كه خود سختى و بدبختى ديده محنت كشيده و از حال ضعفا و بينوايان آگاه و باخبر باشند . اما به تخم در شورهزار كاشتن ، به ميوهء نارس چيدن ، به نقش بر آب زدن ، خشت بر دريا زدن ابدا معتقد نيستيم . ما آن حكومت جوان ، آن زمامدار محنت كشيده را وقتى مىخواهيم بر سر كار آيد كه عناصر آن حكومت درميان احزاب جدى و منظم و تربيتيافته ورزيده و تهيه شده باشد . وقتى كه ملت به وسيلهء يك انتخاب كه اكثريت آن از همان عناصر باشد و استعداد لياقت خود را براى آن حكومت اثبات نمايند . بالاخره وقتى نمىخواهيم آن حكومت سر كار آيد كه زمينه صاف و راه هموار شده و چنين حكومتى كه آخرين مايهء اميدوارى ايران و آخرين تير تركش ايرانيان است بتواند دوام و ثباتى داشته .
پس ما طالب و حامى حكومت اشرافى نيستيم . برعكس ما عاشق حكومت رنجبرى هستيم و ما مىخواهيم وقتى آن حكومت سر كار آمد آبرومند و سرافراز گردد نه رسوا و مفتضح . آنها كه مىخواهند امروز چنين حكومتى مستقر گردد ، آنها اگر عاشقند عشق مجازى دارند ، آنها هوسناك زمامدارى چنين حكومتى هستند ، آنها فقط مايل به مغازله با آن حكومتند ، آنها اگرچه صورت عاشق دلخسته [ اند ] ولى به معنى دشمن آن حكومتند .
خدا نخواهد دشمنان علنى حكومت رنجبرى امتحانا چنين مجالى را به دست آنها دهند .
اگر دادند تاريخ خواهد نوشت كه قدرت و دوام آن حكومت بيش از خلافت حسينى در عراق عرب و حكومت مسلم در كوفه نخواهد بود . حكومت رنجبرى ايران كه به پشتيبانى كوفى صفتان برقرار شود براى مدت غيرمعينى محو خواهد شد .
آنوقت شرح كابينههاى دوساله را مىدهد : از اواسط جوزاى پيچى ئيل 1299 تا اواسط جوزاى ايت ئيل 1301 - اگر تا آنوقت بحران مجددى پيش نيايد مملكت بدبخت ايران ، مملكت نفرين كردهء ايران هفت كابينه عوض كرده و هفت دست گشته .
هيچ قريهاى ، هيچ مزرعهاى در هيچ مملكت خراب شدهاى ، ملوك الطوايفى نيست كه در اين مدت قليل هفت مالك يا هفت مباشر يا هفت زارع عوض كرده باشد . هيچ مرتعى كه بين ايلات متنازع فيه باشد در عرض دوسال هفت [ بار ] دستبهدست نمىشود .
فقط اراضى و سنگرهاى جنگ بينالمللى ، تنها زمينهائى است كه از اين حيث مىتواند
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 6457
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٦٤٥٧