دربارهء التيماتوم روس - نقل از ستارهء ايران
ولى بايد دانست كه اين التيماتوم غيراز التيماتوم 1911 است كه سياست تزارى و پلتيك شرق آن ايجاب نموده باشد . مفاد اين التيماتوم اين است چنانچه تا سه روز ديگر اين شخص به سفارت روس تحويل نشود سفارت بيرق خود را خوابانيده و با تمام اعضا به مسكو رهسپار خواهد شد و در اين سه روز هم قطع مراوده با دولت ايران مىنمايد .
التيماتوم مزبور داراى مواد ديگرى نيز هست كه از موضع بحث ما تا درجهاى شايد خارج باشد ( چرا خارج است و نمىنويسد فقط براى همراهى با سفارت و اينكه مردم خارج ندانند . بلافاصله دولت به توسط شاهزاده شهاب الدوله از سفارت مىخواهد كه التيماتوم را پس گرفته و بيست و چهار ساعت به دولت فرجه بدهند كه در اين خصوص مطالعات و اقدامات لازمه بشود و بالاخره در تاريخ ديروز ( 23 ذيحجه ) قرار شد تا پنج روز التيماتوم مزبور به حالت تعطيل بماند تا فورمولى براى حل قضيه پيدا شود .
از آنطرف سفارت فرانسه مدعى است كه چون اين شخص لهستانى است و سفارت فرانسه از پلونيها حمايت مىكند و به سفارت فرانسه هم متحصن شده نمىتواند او را بدهد و شايد اگر دولت ايران در استرداد اين شخص سختى كند از اين رهگذر مزاحمتى توليد شود . ( امورات لهستان چون در اينجا سفارت ندارد با سفارت فرانسه است .
حكايت حمايت صرف نيست كه نوشته ) . ملت ايران هيچ انتظار نداشت سفارت جمهورى فرانسه همان جمهورى كه داد انسانيت مىزند آلت و مجرى نقشهء سياسيون بشود كه هميشه جز خرابى ايران نيتى نداشتهاند .
آرى همسايگان جنوبى ما مشاهده مىكردند كه ايران در سايهء دوستى با روسيه از قيد تسلط بالانحصار بريطانياى كبير رهائى يافت از خشم يا غصه نزديك است دق كنند كه ايران بعد از آنهمه متاعب بهطرف آرامش و رفاه مىخواهد سير كند . بهترين شاهد اين مدعا اين است كه عمل آنها از چندى به اينطرف در تمام ولايات مردم را بر عليه حكومت مركزى تحريك و نقشهء تجزيه ايران را اجرا مىنمايند . خلاصه مأمورين بريطانياى كبير دائما مترصد بودند به هروسيله شده است آب را گلآلود و روابط ايران و روسيه را تيره ساخته عهد مودت بين دولتين را نقض ، شمال ايران را ميدان تاختوتاز قرار داده ، جنوب ايران را خودشان بلع كنند .
قضيهء آذرى لنكو فرصت خوبى به دست آنها داد ( همه را خيال مىكند و به دولت فرانسه درس مىدهد نصيحت مىكند ) و از پس پرده مشغول دميدن آتش فتنه و فساد شدند . تعجب اينجاست كه سفارت فرانسه همان سفارتى كه هميشه در مقابل تجاوزات