توپهاى دورزن انگليس همراهى كند . عدهء اسراى قزوين دويست و چيزى بالا رسيده است . ارمنى ، قفقازى خيلى داخل آنهاست .
عراق عرب برهم خورده ، راه به كلى مسدود شده است . امتعهء انگليس بالا رفت .
مىگويند نجف اشرف و بعضى شهرها را اعراب گرفتهاند .
بزخو كردن كوچك خان
ميرزا در گوشهء جنگل بزخو كرده تا چه وقت فرصت حمله كند . قزاق آن دوشنبه شريفآباد ، اين دوشنبه رشت واقعا هنر است . از استرآباد قزاق به رشت رسيد ، اما ژاندارم طالقان به الموت نرسيده .
سهشنبه 16 ذيحجة الحرام ، هشتم سنبله - شرح واقعات سوء را ديرتر نوشتم تا از روى حقيقت باشد . عصر شنبه دهم پچپچ در شهر بود كه قزاقها عقبنشينى اختيار كردند .
صبح يكشنبه ادارهء حكومتى رفتم اظهار بىاطلاعى كردند ، بلكه به كلى شايعه را تكذيب . عصر اعلانى از طرف ژنرال شامپين به ديوارهاى خيابانها قرائت شد بدين مضمون :
اعلاميهء ژنرال شامپين در قزوين « 1 »
« نظر به انتشاراتى كه در شهر قزوين رواج دارد و سبب اضطراب اهالى شده از وظايف خود مىداند كه اهالى را از پيشآمدهاى اين چند روز گذشته بهطور اختصار آگاه نمايم .
[ بطورى كه همه مىدانند ] دويزيون قزاق با كمال رشادت و شجاعت [ از قزوين به منجيل جلو رفته و بعد از فتح نمايانى در رستمآباد كه تفصيل آن معلوم است ] شهر ستمديدهء رشت را از چنگ اشرار مستخلص نموده و بهسمت انزلى پيش رفتند . همينكه نزديك به دريا شدند با عدهء زياد از قشون تازهوارد مصادف و از بمباردمان كشتيهاى جنگى نيز تلفاتى وارد شده كه مجبور شدند عقب بنشينند [ و چون موقعيت رشت براى دفاع مناسب نيست بهسمت منجيل آمده ] انتظار مىرود كه امروز [ بطور منظم به ] منجيل [ برسند ] .
قشون دولت فخيمه بعد از آن فتح اوليه [ كه فى الواقع ابتداى مغلوبيت قواى متمردين بود ] برحسب تقاضاى دولت عليه و به حكم وزارت جنگ لندن از منجيل جلوتر نرفتند .
هامش
( 1 ) - مؤلف بعضى عبارات را در نقل اعلان نياورده . درينجا از روى ورقهء اعلان داخل [ ] گذاشته شد . ( ا . ا . )