سواسون و سواحل مارن مورد حمله واقع شده كه خود را به عروس شهرها ( پاريس ) برسانند . تا دو هفتهء ديگر نتيجهء قطعى معلوم خواهد شد و اگر معلوم نشد بايد انتظار مرحلهء چهارم را داشت ( البته تا امروز كه ششم ژوئيه است مرحلهء چهارم هم گذشته . و از قرار مكتوب امير انتصار كه نوشته بود مىگويند فرانسهها شكستى به آلمان دادهاند تصور مىكنم نتيجهء قطعى حاصل نشده است و فرانسهها آخرين كوشش خود را براى عدم تسخير پاريس به خرج دادهاند . ) فرانسه در اين مرحله نمىتواند محض فنون جنگى عقبنشينى اختيار كند ، زيرا عقبنشينى آنها پاريس را به محاصره دچار مىكند و نقاط مهمهء استراتژى جوار آمين و مارن را اگر از دست بدهند ديگر مقام محكم مدافعى براى پاريس ندارند . اين است كه تا آخرين سرحد امكان بايد جنگ كنند .
قشون امريكا همهجا مشغول جنگ است و پىدرپى وارد صحراى جنگ مىشود .
پس از چهار سال قمرى مجددا آلمانها به رود مارن نزديك شده و باز گفتگوى تسخير پاريس به ميان آمده . منتهى در اول جنگ سپاه روس در پروس شرقى باعث تهديد و تغيير نقشه شد امسال از آن دولت و سپاه بىحد و حصر آن نام و نشانى نيست و تنها به فداكارى قشون فرانسه و انگليس متوجه است .
اگر اين دول اين وضع و اوضاع را به خواب ديده بودند هيچيك اقدام به اين جنگ نمىنمودند ، چنانچه مخارج تنها انگليس در اوايل جنگ روزى هشت مليان فرانك بود و حاليه به روزى يكصد و پنجاه مليان فرانك رسيده كه درست با اوايل جنگ يك بر سى تجاوز نموده است .
وضع ايران
دولت ما از روز اول جنگ اگرچه ظاهرا بىطرفى اختيار كرد ليكن باطنا تمايل خود را با متحدين نتوانست مخفى دارد . اسما داخل جنگ نشد ، ليكن رسما داخل بود . به فضل خدا و معجز امام ثامن ضامن عليه السلام روس نيست و نابود شد . فقط باقى ماند انگليس . آن هم به جهاتى كه همه مىدانيم آن انگليس سابق نيست . آلمانها هم كه از طريق روسيه و طريق آذربايجان به ما خوب نزديك شدهاند . عثمانيها هم كه همهجا داخل خاك ما شدهاند . ديگر نمىدانم با همه ميل مردم و مملكت بر عليه و اخراج انگليس و اين جنگهائى كه از گوشه و كنار با او مىشود چرا يك مرتبه نقاب از رخ برنمىدارد و علنا داخل جنگ نمىشود تا خود و مردم را از اين دوروئى و مذبذبى بيرون بياورد . مقتضى موجود مانع مفقود است .