آتيهء ايران به دست كى خواهد بود اى مردم ، اى وزرا ، اى وكلا مقدرات آتيهء ما دست شما نيست « 1 » . چنين كنيد ، چنان كنيد ، بزنيد ، بكشيد ، بگيريد ، ببينيد ، بايد جواب گفت و جواب داد ، مقدرات ما دست آن كسى است كه ما را خلق كرده و روزى داده و مىميراند .
بايد توكل به دو بست ، بايد از او خواست ، بايد به دامان او آويخت ، بايد سلامت و عزت و جلالت ايران را از كسى خواست كه در يك مدت به اين كمى دولت به آن بزرگى عالم را برهم زد و باز قادر است ايران را به آن پايهء اول خود برساند ) .
ج - سفارت روسيه در طهران روابط با قفقازيهء جنوبى روسيه دارد يعنى ايالات و ولاياتى كه مطيع حكومت موقتى بوده و بالشويكها را قبول نكردهاند مىشناسيم و با آنان روابط داريم ما محافظ منافع روسيه جمهورى و اتباع وى در ايران هستيم .
س - عقايد شما در خصوص روابط ايران با بالشويكها چيست ؟
ج - ايران نبايد خود را در تحت نفوذ اشخاص غيررسمى كه هيچ مسؤوليت و سمتى ندارند قرار دهد .
س - آيا دول متفقه بالشويكها را شناختهاند ؟
ج - تمام دنياى متمدن حتى دشمنان ما بالشويكها را قبول نمىكنند و از شناختن آنان به نام روسيه امتناع دارند .
س - مناسبات سفارت با مسيو براوين چگونه خواهد بود ؟
ج - ما برضد مسيو براوين اقدامى نكرديم ، اگرچه مىتوانستيم او را توقيف كنيم . ولى مطمئن هستيم كه آيندهء نزديك بىمأخذ و بىثبات بودن اقدامات او را عنقريب ثابت خواهد كرد .
س - هيأت سفارت حاليه تا چه زمانى در مقام فعلى خود باقى خواهد بود ؟
ج - ما هستيم تا تكليف ما را مجلس مؤسسان معين كند . اگر مجلس مؤسسان حكومت بالشويكها را به رسميت شناخت كسانى كه بخواهند مداومت در خدمت بكنند خواهند كرد و اشخاصى كه موافقت فكرى نداشته باشند از خدمت وزارت خارجهء روسيه استعفا خواهند داد .
س - آيندهء روسيه چگونه خواهد بود و عقايد شما چيست ؟
ج - روسيه به عقيدهء بنده بايد جمهورى متحده باشد كه هر ايالتى در امور داخلى خودمختار و آزاد باشد و من تصور مىكنم كه ديگر در روسيه رژيم سلطنت معاودت نكند ، چه كه روح تزاريزم مضمحل شد و از ميان رفت . بههمين جهت پس از استقرار
هامش
( 1 ) - در اصل شماست و سهو القلم است . ( مسعود سالور )