گرفته روز سيزدهم كه عيد هم هست بيايد به كونده اول مهمانخانهء قزوين ، ما هم از اينجا روز يازدهم پنجشنبه عصر برويم شورستان . صبح زود از راه تله بىپير برويم به هر جا كه ممكن شود . روز سيزدهم برويم به كونده يا حصار كه روز چهاردهم عصر طهران باشيم . من خواهم بود ، نزهت الملوك و عين الملوك و بهمن ، محمّد على خان . ابو القاسم را هم گفتم بليت پست بگيرد . از اينجا هم جمعى مىآيند كه رضابيك و محمّد على لله خواهند رفت كشمرز . سايرين از حصار مراجعت به الموت مىكنند . ملكه را هم احتمال دارد ببريم چون مدتهاست در الموت متوقف است .
اخبار خارجه - ورود امريكا به جنگ
حالا برويم سر مختصرى از اخبارات . مهمترين خبر اعلان جنگ دولت اتازونى است به آلمان و اين پانزدهمين دولت است كه داخل صحنهء كارزار شده است و متفقين به واسطهء دخول يك همچو دولت قوى پرمكنت پرجمعيت نهايت سرور و شادى را دارند .
دولت روس به همان حال باقى است . اختيارات به دست دوماست . امپراطور و امپراطريس را محبوس نمودهاند . تمام خانوادهء سلطنتى كه در فرونتها بودند احضار پطروگراد شدهاند . در سوم آلمانها سيصد ميل عقب نشستهاند . تحت البحريها متصل كشتى غرق مىكنند . عالم گرفتار تنگى و سختى آذوقه و لوازمات زندگانى شده . دولت چين هم قطع روابط خود را اعلام كرده . سفير آلمان از پكن و سفير چين از برلن خارج شدند . دولت برزيل هم احتمال كلى مىرود داخل جنگ شود .
آلمان اطمينان دارد كه مكزيك حمله به اتازونى بياورد . يك دستور العمل آلمان به سفير مكزيك كشف شده كه بيشتر باعث خشم امريكا و دخول جنگ شده است . آلمان دستور العمل مىدهد كه مكزيك با ژاپن داخل اتحادى شده متفقا حمله به امريكا بياورند . اسلحه و پول و تمام آلمانيهاى مقيم اتازونى را وعده مىدهد [ و ] يك قشون چهل هزار نفرى از آلمانهاى خود مكزيك تهيه نمايند چه و چه .
سپهسالار رسواى خاص و عام
چون هم مجال كم است ، هم روزنامه قريب به اتمام لهذا من نمىتوانم اخبارات امريكا را از روى تلگرافات رويتر روز به روز بنويسم ، لهذا مطالب را مختصر مىكنم و به نوشتن يك مقاله در باب امپراطور روس و يك جزو از تاريخچهء سال لوىئيل كه در « ايران » درج بود از آنجا كه راجع است به نوشتهء كنترل آقاى سپهسالار اعظم جد و پدر و مادر مشروطهء ايران تا خوانندگان « مموار » من تصديق كنند آنچه را من از روز اول از مكر