فتح بغداد
شنبه 14 جمادى الثانيه - از شهر كاغذجات و روزنامه و چندين نمره ورقهء فوق العاده رسيد . چون روزنامهء من نزديك به اتمام است هنوز هم تهيهء كتابچه نشده لهذا ورقهء فوق العادهء نمرهء 2 ايران كه متمم حوادث سابق و فتوحات انگليس و فرانسه در فرونت غرب است ملصق به اين كتاب شد « 1 » . فتح بغداد موجب مسرت فوق العادهء انگليسها شد و پايتخت خليفه به تصرف آنها آمد . مدتهاست بين النهرين محل رقابت آلمان و انگليس است . آلمانها به واسطهء راهآهن بغداد پيش افتاده بودند . اين خصوصيتها هم كه پيوسته با عثمانى منظور مىداشتند براى بين النهرين و شامات بود .
من در جائى خواندهام كه دولت عثمانى يك نفر مهندس معتبر انگليسى براى بازديد آنجا فرستاد . او مىنويسد پس از آنكه آبانبارها و كانالهاى بين دجله و فرات ساخته و معمور شود ده مليان تن كه سى مليان خروار ايرانى باشد فقط غله از آنجا برخاسته مىشود و گنجايش شش مليان نفر را دارد كه در كمال آسايش و تمول زندگانى كند . كليهء مخارج آبادى آنجا هفتاد و پنج مليان ليره است . از مملكت مصر مىنويسد غلهخيزتر و بهتر است . هركس داراى اين مملكت باشد و آن را آباده كند چنانچه در عهد سلاطين بابل بود انبار غلهء دنيا را صاحب است .
بازگشت مهرماه خانم
مهرماه خانم امروز قرار بود برود محمّد على خان نوبه كرد موقوف شد . ليكن انشاء اللّه فردا بعد از ظهر حركت مىكنند . شب شورستان خواهند بود كه صبح خيلى زود از آب و تنگه دو روان بتوانند گذشت . روز سهشنبه شهر مىرسند . قاطر سوارى خودم را دادم سوار شد . چهار ماه و نيم تقريبا اينجا بود . اوقات عين الملوك مثل سگ است .
دستخط آقاى عماد السلطنه
مورخه ششم ج 2 ، دهم حمل - بعد از مقدمات و احوالپرسيها ، جناب شيخ ابراهيم عجالتا گرفتار وزارت اوقاف است و تا حال آنچه مرافعه كرده براى آن بوده كه محكمهء اوقاف صلاحيت اين مرافعه را دارد يا خير . من نمىدانم كه در طهران چطور مىشود كه يك كار مىگذرد . زيرا آنچه اسباب و آلات براى تعويق و نگذشتن كار بايد موجود باشد فراهم آوردهاند و فى الواقع انسان خجالت مىكشد كه با اين ترتيبات چه تكليفى دارد .
هامش
( 1 ) - مفقود شده است .