نشده بود مردم از گرسنگى تلف مىشدند . مهرماه خانم آخر الامر رضايت نداد . مشهدى على مىرود . ميرزا حسين هم با اصرار زياد مرخصى گرفت شهر برود و متاع بياورد تجارت كند . بايد منتظر شد كه بازار قزوين به مغازهء زوارك وارد شود . اين رضاى كشمرزى چون در ادارهء قانونى ايران و زير دست صاحبمنصبان سوئدى تربيت شده بود امسال مال الاجارهء اندج را هريك من يك من و چارك يك من نيم زيادى گرفته بود و براى هركس هم كلاهى درست مىكرد كه منجر به گرفتن جريمه مىشد . تقى را فرستادم رفت تمام آنچه علاوه گرفته بود از انبار بيرون آورد بين رعايا قسمت كرد . جرايم را هم پس گرفت رد نمود . خودش را هم قلعه آورد حساب خود را پرداخته برود . غروب اسمعيل و شيشهبر و بعضى مراسلات و روزنامه از شهر آمدند . استاد شيشهبر همان پيرمرد كر است كه هميشه اينجا مىآيد . از قضا از قاطر زمين خورده دستش دررفته به حالت خيلى رقتانگيزى آمده است . روزى پنج هزار بايد بدهم با كرايه آمدن و رفتن و غذا . شيشه هم به قدرى گران وارد شده كه به تصور نمىآمد .
قشون روس
شيخ در شرف عزيمت طهران كاغذ نوشته بود تمام متعلق به همان بروات كه فرستاده ، در صورتى كه هنوز ادارهء ماليه آنچه را از بابت املاكى علاوه برات صادر كرده ميل ندارد بدهد و معاذير غير موجه مىآورد . در خاتمهء كاغذش نوشته بود روسها صد هزار قشون وارد مىكنند . به دولت التيماتوم دادهاند براى كنترل . كابينه متزلزل است . به اين واسطه سپهسالار به شريفآباد آمده متصل از اين ده به آن ده مىرود و با روسها گفتگو مىكند تا مجددا رئيس الوزرا بشود و هرچه ناتمامى كارهاست تمام كند .
جبهههاى ايران
از 13 ربيع الاولى ، 8 ژانويه 1917 لغايت غرّهء ربيع الثانى ، 25 ژانويه 1917 - ايران ، در آوج جنگ شديد در كار است و متصل به طرفين استعداد و مهمات مىرسد و از حيث عده و ذخاير برابر هم مىباشند . در فرونت خمسه ، در ينگى كند سرحد خمسه و گروس كنار رود قزل اوزن جنگ در نصف النهار شدت است و در اينجا قواى عثمانى تفوق و برترى دارد . چندين سنگر هم از روسها گرفتهاند ليكن جزئيات اخبار به واسطهء ممانعت طرفين به طهران و روزنامهجات نمىرسد . در عراق سردار مقتدر عبد الحميد خان كاشى با جماعتى از كردها و لرها ، عدهء ژاندارم ايرانى و گويا يك عدهء قليلى هم عثمانى داخل داشته باشند كه پس از تسخير ملاير و اخراج روسها ملحق شده باشند مشغول جنگ با