كرد . ژاندارمها به سلامتى امپراطور و قشون روس هورا كشيدند ولى پنجاه نفر اسير چند روز قبل مركب از ژاندارم و عثمانى و مجاهد آوردند كه آنها حبس هستند . مطلب تازه كه خيلى اهميت نظامى دارد استقراض پنجاه تومان است كه بايد به زودى براى بنده روانه كنيد . من دسترس بهجاى ديگر ندارم . 24 جمادى الاولى . [ پايان نامهء شيخ ]
اختهچى - بيمارى
دوشنبه هفتم - هوا بارانى است و باز نمىشود . دو نفر اختهچى صمغآبادى با زكرياى كوچنانى آمده بودند سه اسب خودم را دادم اخته كردند . در ايران اسب را مرسوم نيست اخته كنند و اين فقط براى فروش است كه قيمت آن كسر نكند . و الّا فايدهء ديگرى ندارد .
اسب اخته به مراتب بهتر است . من اسبهاى خودم را جل و نمد هم نمىكنم . قاطر سوارى كه خريدهام خيلى خوب شده . در خانهء مهدى ، نصر اللّه و شهربانو همانطور كه با فاطمه افتاده است عيال غفار هم ناخوش شد ، به فاصلهء شش روز ديروز فوت كرد . سه بچه دارد يكى هم يك ماهه است . جوان بود مادرش حال نيامد . مهديقلى و اكبر هم ناخوش شدهاند . دوا نيست ، طبيب نيست ، غذا هم نيست . به اين سن هم اطفال بىمادر حكما تلف مىشوند ، كسى شير نمىدهد . تمكن هم ندارد اگر پيدا شود پول بدهند . اسيد فنيك زياد به خانهها دادم پاچيدند تا خدا چه خواسته باشد .
قبرستان وردن
در رستاخيز ميدان مغرب ، قبرستان وردن - قبرستان وردن كه از خون مليونها جوانان فرانسه و آلمان گلگون خواهد شد دهشت افزاست . كوه و هامون وردن كه در اين موقع زمستان مخلوط با برف و باران از خون متمدنترين نژاد آدم ابو البشير سيراب مىشود سهمناك است . از تاريخ بيستم فوريه تا امروز اول مارس كه هتاكترين حملات سهمگين در مشرق فرانسه وردن شروع شده دوازده روز است كه اهريمن خونخوار مرگ رفتار بىرحمانه نوعى دست تطاول از آستين خونريزى گشوده است كه پشت انسانيت از استماع اخبار آن مىلرزد . از ابتداى تاريخ دنيا عظيمترين بلاى مبرمى كه دنيا را در چنگال خود قرار داد جنگ بين المللى بود . در تمام فرونتهاى مختلفه جنگ فعلى نيز ميدان مغرب اروپا از حيث سطوت بر همه برترى داشت و در تمام جنگهاى مدت بيست ماهه اين قطعه نيز تالىتلو و نظير جنگى كه اينك در وردن تعقيب مىشود ديده نشده است .
وصول اخبار اين جنگ بهتآور است . تأثيرات توپخانه جغرافى طبيعى زمين را تغيير