مىشود . دستهجات قشون آلمان كه در برف جنگ مىكنند لباس زمستانى آنها حتى چرخهاى توپ و اتومبيلها سفيد است تا هيئت منكشفهء روس نتواند به خوبى آنها را تميز بدهد . در مديترانه و بحر اژه تا كانال سوئز تحت البحريهاى آلمان و اطريش مشغول عمليات شديدى شدهاند . كشتى درونوت ادوارد هفتم با چند كشتى تجارتى كه دوتاى آن مال ژاپن بود ترپيل خورده غرق شد . از بيم تحت البحريها صاحبان كشتيهاى تجارتى راه خود را تغيير داده از سواحل افريقا و دماغهء اميدنيك مسافرت مىكنند . درست به پنجاه سال قبل رجعت نمودهاند . در 28 ژانويه شبه جزيرهء قرهبورنو و قلعهء جنگى آنجا را انگليس و فرانسه اشغال نمودند و از طرف نظاميان يونان هيچ ضديت و ممانعتى به عمل نيامد . حكايت يونان چيز تازهايست ، نه جنگ نه صلح ، نه بىطرف و نه طرفدار است .
ولى از ممالكى كه جنگ مىكنند از حيث بىتكليفى گرفتارتر است .
13 ژانويه از وين خبر مىرسد پادشاه قراداغ درخواست صلح نمود . در مقابل اين تقاضا جواب داده شد در صورتى حاضر مذاكره خواهند بود كه اسلحهء خود را ريخته بدون هيچ گونه شرايط براى استماع مقررات صلح حاضر باشند . 17 ژانويه شرايط را قراداغ قبول كرد . تكاليف دولتين آلمان و اطريش ، هنگرى اولا تمام اسلحه قشون گرفته و تسليم فاتحين شود . ثانى تمام سلاح غير نظاميان را جمع [ كنند ] و تحويل دهند . ثالث تمام طرق و شوارع و راهآهن آنجا به دست فاتحين باشد . رابع كليهء مردان جوان قراداغ حتى زنهائى كه قابل حمل سلاح مىباشند در تحت نظارت مأمورين دولت اطريش جمع و در محلى تا خاتمهء جنگ مقيم باشند . فقط پيرمردان و نسوان در خانههاى خود باشند . دو هفته قبل نيكلا به خط خود مراسلهاى به دولت روس و فرانسه و انگليس نوشته كه اگرچه معاهده نموده است صلح جداگانه ننمايد ، ليكن موقعيت فعلى و فقدان همهچيز طورى است كه ديگر قوه براى آن دولت باقى نگذاشته و مجبور خواهد بود با دشمنان صلح نمايد . متفقين اعتقاد به اين ندارند كه قراداغ عاجز و بىهمهچيز شده باشد و انديشه مىكنند اين اقدام به صلح قراداغ سابقه براى سايرين گشته ديگران هم به اين خيال بيفتند . حقيقت از دولت دويست و پنجاه هزار نفرى قراداغ هيچ كس بيش از اين رشادت و ثبات تحمل و تهور انتظار نداشت . اين شايعه از جرايد روس است . آژانس رويتر اطلاع نداده .
تمام شبه جزيرهء گالى پولى تخليه شد . تمام هوتزرها و آذوقه و مهمات سواى هفده توپ كه مخروب نمودهاند با آحاد سپاهى فرانسه و انگليس به سلامت وارد كشتيها شدند و اين وظيفهء خيلى مشكل بزرگ از حسن مراقبت جنرال بردوود و جنرال دادير و اميرال دورابك و بحريهء اعليحضرتى انجام يافت . حالا كه فتح نكرده بلكه شكست
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 4454
مساهمون: قهرمان ميرزا عين السلطنه
ص٤٤٥٤