تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى ) — صفحة 2448

مساهمون:

ص٢٤٤٨
عريضه ما از هر جادو و سحرى بالاتر است ، يقينا عزل مىشود .

عكس از سعد الدوله

من يك حكايتى از اين ميرزا جواد خان سعد الدوله دارم . در 1300 كه در ركاب حضرت و الا به تاجگذارى الكسندر سيم به مسكو رفت نايب وزارت خارجه و جزو « سويت » بود . با ميرزا تقى خان فراهانى منشىباشى حضرت و الا روزى به عكاسخانه رفت . چندين مرتبه عكاس پشت دوربين رفت و آمد و هى خواهش كرد جنابعالى به حالت طبيعى جلوس كنيد . سعد الدوله مىگفت طبيعى من است . باز مراجعت كرده مىگفت عكس شما نامطبوع مىافتد . اين حالت طبيعى نيست . باز او به همان اخم و حالت عبوس نشسته بود . آخر الامر آمده گفت حالت طبيعى شما اين است . گفت بلى . گفت اگر من تغيير بدهم اجازه دارم . گفت اگر بتوانيد آرى . گفت شما جلوس كنيد تا من ترتيب آن را بدهم . سعد الدوله كه به همان حالت طبيعى خود را عبوس كرده بود نشست . عكاس بعد از ميزان كردن خبردار گفته ، آن‌وقت درب ديگرى را باز كرده يك خانم بسياربسيار خوشگل قشنگ بيرون آمده چشم سعد الدوله كه به آن خانم افتاد فورا خرم و خندان شده و عكاس در دوربين را برداشته عكس انداخت . چند روز بعد عكس را روانه كرد . سعد الدوله پس داد كه اين عكس من نيست . من هيچ‌وقت اين طرز نيستم . اما « سويت » حضرت و الا مخصوصا ميرزا تقى خان از آن عكس خريده طهران آوردند .

اب المله - ام الدوله

اما آن وقت سعد الدوله عنوانى نداشت . در اواخر شاه شهيد رئيس كالسكه‌چيهاى كرايه بود ، يعنى امتياز آن را گرفته و از خودش راه انداخته بود . به هزار لطايف الحيل وزير مختار بلژيك شد . در ايام عين الدوله با تقديم زياد وزير تجارت ، بعد از نه ماه تقلب او معلوم [ و ] تبعيد يزد شد . مشروطه شده به احترام آمد . يعنى مثل تمام آن كسانى كه تبعيد شده بودند . از دروغ وكيل شد . خيلى محترم گرديد تا « اب المله » شد . زود عمرش سرآمد . آنجا را هم تفتين كرد و برهم زد بيرونش كردند . دولتى شد . فتنهء توپخانه را برپا كرد مورد طعن و لعن شد . خواستند تبعيد كنند سفارت هلند متحصن شد و « ام الدوله » گرديد تا مشروطه برهم خورد . آن‌وقت همان‌طور كه از قول حاجى آقا على اكبر نوشتيم صد هزار وسايل انگيخت تا وزير خارجه شد . حالا نمىدانم كارش به كجا خواهد كشيد . آدم متقلب ، مزور ، شيطان است . مذهب هم ندارد و همه مىدانند . من گمان مىكنم تا ايران را بر باد ندهد دست‌بردار نخواهد شد . بىشرف و نانجيب است . ابدا پدرش و طايفه‌اش معلوم نيست و كسى تا قبل از وزارت تجارت درست او را نمىشناخت .