بارى تفصيل را خدمت آقاى نايب السلطنه حضرت و الا نوشت و حالا بايد مقدمات عرض و رفتن ديوانخانه را فراهم كرد . كار بزرگى است و مخارج زياد لازم دارد با دوندگى فراوان [ و ] يك جد و جهد و همت مردانه . اميدوارم خداوند خودش اسباب آن را به سهولت فراهم كند و حق ما به ما برسد .
شلوغى تبريز - گريختههاى قفقاز
شهر تبريز شلوغ شده . محلهء دوچى با محلهء پائين نزاع دارند . مجاهدين آن از حبس گريختههاى قفقازيه با اهل شهر زدوخورد دارند . هفت نفر مرد ، يك نفر زن كشته شده .
در صورتى كه سرحدات آنها را برده و حالا بايد فكر دفاع اجانب باشند مشغول جنگ و دعواى خودى شدهاند . اين گريختههاى قفقاز در اغلب شهرهاى ايران مدتى است مشغول فساد مىباشند . عجب است كه ورود آنها را احدى در سرحد ممانعت نكرد .
امروز شاه فرموده بودند فرمانفرما از ساويجبلاغ مراجعت به مياندوآب كرد . او نمىبايست با آن استعداد كم برود . حالا كه رفت و از همهجا حكم شد قشون و كمك برود چرا مراجعت كرد . رفتن او بىمعنى ، رترت « 1 » او بىمعنىتر . آذربايجان بسيار شلوغ است و معلوم نيست عاقبت آن چه مىشود .
مجلس ما هم دو تيره شده بودند و حالا هم هستند . معلوم است نصف مشروطهطلبان هم با آنها هم دست و يار هستند و متصل مشغول خرابى يكديگر . نمىدانند يا ميدانند كه اين ضديت و غرض و مرض شخصى آنها باعث خرابى و بر باد دادن وطن عزيز آنهاست .
صنيع حضرت ، مقتدر نظام
صنيع حضرت كه گرفته شد مىگويند اين شخص و مجلل السلطان پسر دايهء ملكهء جهان ( حرم محترم اعليحضرت ) كه پيشخدمت مخصوص شاه است رئيس قتلهء ارباب فريدون مىباشند . چرا شاه مجلل را نزد خود نگاه داشته و به قتل نمىرساند . در صورتى كه معلوم و محقق ابدا شرعا و عرفا نشده است . مقتدر نظام كه بيشتر از صنيع حضرت نفوذ دارد به تدابير وزير جنگ راضى شده كه خانهء او متحصن شود و ديشب آنجا رفته و متحصن است با اسمعيل نام و يك سيد . فعلا شهر منظم است . اگرچه آن حكايت جنگ و نزاع خانهء مشير الدوله محقق شد كار سربازهاى قراول آنجا بوده زيرا يك شب فى الجمله هياهوئى كردهاند . صبح مشير الدوله بيست تومان به آنها انعام
هامش
( 1 ) . عقبنشينى -Retraite