بعد از ناهار باز عميد الدوله را با حضرت و الا به كالسكه نشانيده دربخانه روانه داشتيم . زودتر از آنچه تصور مىكرديم مراجعت كردند . بعد از مدتى تحمل كه دلهاى ما را آب كرد حضرت و الا عريضه را از بغل بيرون آوردند كه در صدر عريضه شاه به وزارت عدليه رجوع فرموده بودند . بسيار خوشحال شديم كه الحمد لله از اين مرحله با آن تفصيلات كه لقمان الممالك مىگفت گذشتيم . تا حال غاصب و مانع دو پادشاه ما بودند الحمد لله كه اين مانع از بين رفت . . . « 1 »
تفصيل شرفيابى را اينطور عميد الدوله بيان كرد كه شاه در اطاق برليان با حضور حشمت الدوله مشغول كاغذخوانى بود . تا به اطاق اول وارد شديم ناظم خلوت عرض كرده احضار شديم . شاه به شاهزاده فرمودند بسم الله . حضرت و الا عوض نشستن عريضه را تقديم كردند و عرض كردند قربان اين املاك ملك سلاطين گذشته نيست . از صفويه و كريم خان . . . « 2 » [ املاكى است كه ] حاجى ميرزا آقاسى به محمد شاه مرحوم پدر تاجدارم مصالحهء شرعى نموده . اين ورثهء فقير بىچيز شدهاند قبلهء عالم و چاكر را راحت نمىگذارند . ديوانخانهء عدليه محض احقاق حق مردم است به آنجا رجوع فرمائيد حق دارند حكم مىكنند . ندارند حكم نمىكنند . قبلهء عالم احقاق حقى فرمودهاند اين املاك كه فعلا تماما به دست ديگران است ، به مالك حقيقى خود برسد براى دولت و ملت چه ضررى دارد . شاه عريضه را گرفتند و حضرت و الا نشست . درست پشت رو و تمام امهار را ملاحظه فرموده ( حتى به دقت تمام ) بعد قلم برداشته دستخط فرمودند .
يافتآباد فرمانفرما
همان ساعت حشمت الدوله از من پرسيد پس يافتآباد فرمانفرما چه مىشود . تا خواستم جواب بدهم شاه پرسيد چه گفتيد ؟ من عرض كردم عيال فرمانفرما خودش جزو اولاد مظفر الدين شاه مبرور از ورثه است . اگر يافتآباد سهم او شد مىبرد ، و الا علت ندارد ملك ديگرى را فرمانفرما ببرد و بخورد . شاه فرمودند صحيح مىگويد . اين يافتآباد دو فرسنگى طهران يكى از املاك معتبر حاجى است كه فرمانفرما از مظفر الدين شاه گرفت . در صورتى كه هزار خروار ضبط آنجا بود به يك خروار و ده تومان بخشيده و ماليات آن برقرار شد .
نير الدوله تمام املاك نيشابور مرحوم حاجى را به هيجده هزار تومان در صدارت امين الدوله از مظفر الدين شاه خريد . خدا مىداند سالى دويست هزار تومان از آنجا مىبرد .
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .
( 2 ) - دو سه كلمه پاره شده است .