دول بيطرفى خود را ظاهر [ كرد ] بلكه با ساير وزراى مختار همدست شده در جواب بيان نامهء مجلس همان را نوشت كه سفير انگليس يا آلمان نوشته بود . شاه اين دفعه ملتفت پلتيك روس شده آن بود كه كوتاه انداخته حضرات را متفرق كرد و قسم مجددى خورد و صلح واقع شد ( مفصل آن را نوشتهام ) . همان روز كه نوشتم شاه با سفير روس تنها به قدر دو ساعت خلوت كرد تمام صحبت شاه از نقض عهد و عدم همراهى روس بود . سفير روس هرقدر جوابهاى پلتيكى داده و طفره زده شاه قبول نكرده و متقاعد نشده . حالا يا صراحة سفير روس مىگويد يا خود شاه از سوق كلام استنباط مىكند نمىدانم كه سفير روس فقط مىتواند در موقع خطر جان شاه را حفظ نمايد ديگر به هيچوجه ظاهرا حمايتى و همراهى نمىتواند بكند . اين يأس شاه پس از چندين سال اميدوارى به كمك و جانبدارى دولت روس باعث آن مىشود كه عضد الملك را خواسته ( اتفاقا شعاع السلطنه هم مىرسد و داخل صحبت مىشود ) و نزد سيدين سندين و بعضى از وكلاى عاقل مسلمان كاردان روانه مىكنند . آنها هم از خدا خواسته ، اسباب صلح اخير فراهم مىشود كه تفصيل آن را نوشتم .
آرزوها
اميدوارم روزبهروز بر قوت و شوكت و اعتبار ايران افزوده شده روزى بشود كه قفقازيهء روس و تركستان روس و اغلب افغانستان و بيشتر عراق عرب ضميمهء ايران شده و نفوذ و پلتيك ايران دولت انگليس را در هندوستان دچار زحمات و مشقات زياد نموده باشد ، آمين يا رب العالمين .
اهل پلتيك و علم مىدانند كه اين ممالك همان ساعت كه دولت ما مشروطهء صحيح و قانونى شود آنى و دقيقهاى قرار و آرام نگرفته چنان بلوا و شورشى در آنجا بشود كه بزرگترين دولت روى زمين از عهدهء نظم و نسق آنجا برنيامده . مكرر نوشتهام تا شاه يدا و لسانا با تمام قوه و قدرت با رعاياى خود همراهى نكنند كار ايران سروسامانى نخواهد گرفت . پس از آنكه همراهى كرد بسيار بسيار اميدوارم كه مقاصد ما به زودى عمل بيايد .
الحمد لله امروز شاه ما همراه شده ساعى و جاهد است كه كارها ترتيب و نظمى گرفته مقاصد مفسدين به عمل نيامده اين مشت رعيت آسوده شوند .
موانع پيشرفت
به سرعت برق دولت ما پس از اين اتحاد ترقى مىكرد اگر يكى دو مانع در مقابل نداشتيم : يكى صلح روس و انگليس است كه حتى المقدور نمىگذارند . ديگرى نداشتن پول است كه براى هر كار پول لازم است و كارخانهء تمدن و ترقى ما بواسطهء نداشتن