داخله ، عدليه ، تجارت ، علوم « گرو » مىكنند . با وجود آن حقوق آنها معلوم نشده يعنى پول نيست و ندارند . فقط همان وزارت خارجه و گمرك و دفتر حقوق دارند و بس .
« گرو » عملهجات
چند روز هم هست عملهجات تراموه شهر « گرو » كردهاند . رئيس آنها هم لج كرده ابدا اعتنا ندارد . مردم در اين گل دچار زحمتى شدهاند . اول « گرو » در ايران سال گذشته از اجزاء تلگرافخانه شروع شد و چون دفعهء اول بود و تلگراف هم اهميت داشت پس از چهار روز سى هزار تومان علاوه مقررى گرفته و چندين شرط هم با دولت كردند .
ديگران هم به همان طمع « گرو » مىكنند . اما آن منزلت اولى را ندارند ، پول هم نيست .
سه ساعت تمام صدور اين تلگراف ، مهر و ثبت آن طول كشيد . يك ساعت نيم به غروب مانده آمده تقديم حضرت و الا داشتم .
صلح شاه و ملت
روزنامهجات خصوصا روزنامهء مجلس از اين صلح اخير تعريفات كرده شرح مفصلى از عضد الملك و شعاع السلطنه توصيف [ نوشتهاند ] . الحمد لله باز تمام اين كار بزرگ به دست يك شاهزادهء عالى مقام و يك قجر با احتشام صورت گرفت . تا ايران و سلطنت آن باقى است بايد ممنون قاجاريه باشند . فرمايشات شاه و جوابهاى حضرات بيشترش را درج كردهاند . چون اين روزنامهها را همهكس نگاه مىدارد و كتاب مىكند باقى خواهد بود و به شرح آنها نمىپردازم . اما به عوض آن لب لباب اين مسئله و باعث اين صلح و اقبال شاه را به اينكار بطور صحت كه اين چند روزه تحقيق كرده و شايد آنها كه مىدانند ننوشته باشند ذكر مىكنم :
محمد على شاه و روسها
شاه از ايام ولايت عهد با روسها خصوصيت داشت و آنها هميشه شاه را مطمئن كردهاند كه دولت روس با تمام قوه و قدرت براى اجراى فرمايشات شما حاضر است .
اين مدت هم تمام پشتگرمى شاه به دولت روس بود و چند نفر مثل شاپشال و ديگران نوكر روس داشت كه ناصح مشفق و پيغام برو پيغام بيار بودند . چنانچه خود ما حدس مىزديم و بعضى از مردم مىگفتند حتى در چند « شبنامه » واضح نوشته بود كه شاه نوكر روس است و از روى دستور العمل آنها كار مىكند . اصلاح بين روس و انگليس به يك اندازه به عقلا معلوم كرد كه روس ديگر محتاج به همراهى شخص شاه نيست . با وجود آن ظاهر نداشتند تا حكايت ميدان توپخانه واقع شد . دولت روس هم مثل ساير