همايونى تشريف بردند مردم ديگر هم رفتند . مجسمهء بسيار خوبى شده است . كار قورخانهء مباركه است . مجسمه سواره است . بسيار خوب درست كردهاند . محل و مكانش هم بسيار نيكو است . كار اول ايران است . تا حال مجسمه نساخته بودند . حقيقتا بسيار ممتاز شده است . خيلى زحمت كشيدهاند . نيم ساعت به غروب مانده به منزل رسيدم .
روز مباركى بود . روضهخوانى ما امروز تمام شد . تولوى خان صاحب منزل بود . آجودان حضور قهرمان قاجار .
ترن و رسم مشديها
جمعه 13 صفر - صبح در ركاب حضرت مستطاب و الا و آقاى عماد السلطنه و اميرزاده دائى جانم با محمد حسن ميرزا و تولوى خان به طرف كوه بىبى شهربانو و چشمه على روانه شديم . راهآهن را تماشا كرده گذشتيم . در بين راه دو سه مرتبه ترن آمد و گذشت . در دم آسيابهاى مرحوم حاج ملا على ناهار صرف شد . علف زيادى بود .
هرچند توله مانى و شكن گشتند چيزى پيدا نشد . قرار بر اين شد كه بعد از خوردن چاى به حضرت عبد العظيم رفته و از آنجا در راهآهن نشسته به شهر بيائيم . بعد از ناهار سوار شديم ، دم امينآباد چاى صرف شد . دو طرقه آقاى عماد السلطنه در هوا زدند . يك طرقه هم اميرزاده دائى زدند . پانزده گنجشك من و حضرت مستطاب و الا به شراكت زديم . آفتاب گرمى بود . دو ساعت به غروب مانده به حضرت عبد العظيم رسيديم . اسبها را به شهر بردند . بعد از زيارت و اداى فريضه رفتيم به گار راهآهن .
ترن تازه رفته بود . شخص مصرى رئيس گار بود . بسيار انسانيت نمود . مكرر عرض نمود به حضرت و الا كه از شهر ترن مخصوص بياورند . قدرى صبر كرديم تا ترن از شهر آمد . در ترن نشسته بعد از زدن زنگ ترن به حركت آمد . در وسط راه زياد معطل شديم تا ترن از شهر رسيد . وقتى كه ترن از هم رد مىشود مشهديها سرها را از كالسكه درآورده با انگشت اشاره مىكنند و فرياد مىزنند . رسم تازهايست . جمعيت زياد بود . خيلى تماشا داشت . غروب به گار شهر پياده شديم . اسبها رسيده بودند سوار شديم .
آلبوم امپراتور روس
مغرب وارد منزل شديم . الحمد لله خوش گذشت . چند روز قبل كتاب آلبومى امپراطور كل ممالك روس هديه جهت حضرت مستطاب و الا فرستاده بودند . اين كتاب اشكال تاجگذارى امپراطور روس است ، به مناسبت اينكه حضرت و الا در تاجگذارى از جانب دولت ايران رفته بودند اين آلبوم را فرستاده بودند كه يادگار باشد . وزير مختار دولت روس رسما آورد . هواى طهران هنوز گرم است . حال اواخر ميزان است .
هوا بسيار كثيف و پر گرد و خاك است . زياده مطلبى نيست 1306 .
روز جمعه 20 شهر صفر المظفر - منزل بودم . چهار ساعت به غروب مانده به خانهء حاجى بهاء الدوله به تعزيه رفتم . جمعيت زياد بود . امروز هوا قدرى خنك شده