تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 592

مساهمون:

ص٥٩٢

پنج‌شنبه 13 دى 1301 / 4 ژانويه 1923 / 16 جمادى الاول 1341

* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى

پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد . در ابتداى جلسه نمايندگان پرسشهاى خود را از برخى وزراء مطرح كردند . برخى نمايندگان نيز تذكراتى داشتند ؛ همچون امين التجار كه درباره منع كشت ترياك در بجنورد تذكر داد كه چنين تصميماتى به دليل زيانهاى مالى به دولت بايد در مجلس شوراى ملى طرح شود . ملك الشعراى بهار از منع كشت خشخاش در بجنورد دفاع كرد و گفت كه عدم كشت خشخاش هم به دليل فشارهاى بىاندازه مأموران تحديد بوده و هم از گسترش استعمال اين « شجره خبيثه » جلوگيرى مىكند . در ادامه سليمان ميرزا از وضعيت وخيم معيشتى مردم و رسيدگى نكردن به شكايات آنها سخن راند . او در مورد عدم آزادى مطبوعات هم تذكراتى داد . سپس درباره اين‌كه لايحه نفت در دستور قرار گيرد يا نه اظهاراتى شد . 1 عده‌اى موافق و عده‌اى مخالف بودند . در اين جلسه آيت اللّه سيد حسن مدرس بياناتى در جهت حفظ منافع ملى ايراد نمود كه در بخشى از آن به ضرورت وجود اقليت و اكثريت در مجلس ، حمايت از قوام السلطنه و اهميت بالادست مجلس شوراى ملى نسبت به دولت اشاراتى شده بود . 2

* درخواست توضيح درباره دعوت‌نامه سيد طه

در پى ارسال نمونه‌اى از دعوت‌نامه‌هاى سيد طه به قوام السلطنه - كه در منطقه كردنشين توزيع شده بود - ( ر . ك : 11 دى ) نخست‌وزير امروز از وزارت جنگ پرسيد كه آيا « سيد طه از دعوت‌نامه‌هاى مزبور براى مشايخ اكراد ايران نيز فرستاده است يا خير ؟ » و آيا اين شيخ عبيد اللّه افندى كه دعوت‌نامه خطاب به او نوشته شده تبعه عثمانى است يا در خاك ايران به سر مىبرد ؟ » 3

* مكاتبات شيخ محمود و سيميتقو درباره استقلال كردستان

نشريه « روژ كوردستان » در شماره امروز خود نامه‌هاى ردو بدل شده بين سيميتقو و شيخ محمود را درباره استقلال كردستان به چاپ رساند . نامه اول سيميتقو كه با تاريخ 14 كانون اول 1338 / 2 جمادى الاول 1341 نوشته شده شيخ محمود را با عنوان « حكم‌دار اعظم كردستان » مورد خطاب قرار داده ، مىگويد كه هيچ اقدامى در كردستان بدون اراده ذات عالى مناسب نخواهد بود . او در اين نامه آمادگى خود را براى استخلاص وطن كرد اعلام كرده است . شيخ محمود نيز كه او را در اين نشريه « ملك كردستان » مىناميدند ، با خطاب « قهرمان كردستان » به اسماعيل آقا پاسخ داد كه براى اخذ حقوق ملت كرد از هر فداكارى دريغ نكرده است ، اما در موقعيت فعلى كه حق رسمى به ما داده نشده و وعده‌هاى انگلستان تحقق پيدا نكرده ، هر اقدامى بايد معقولانه باشد . شيخ محمود يادآور شد در موقعيت فعلى سياست بىطرفى بهترين راه است . در نامه دوم ، سيميتقو مىنويسد كه فقط بريتانيا مىتواند حقوق ملت كرد را بدهد و در مقابل از ما انتظاراتى دارد . اما اين حقوق را ما مىتوانيم به دست خودمان اخذ كنيم ؛ هرگاه كه رأى آن حكم‌دار اعظم به آن تعلق گيرد « صلاح مىدانم كه متفقا دشمن را از دايره خويش بيرون كرده و استقلال خود را نيز از حكومت بريتانيا و عرب باهم دريافت نماييم . » شيخ محمود در پاسخ به نامه دوم ، پيشنهاد سيميتقو را امرى غيرمعلوم و بىآينده دانست كه « فدا كردن موجوديت در راه منافع غير است . » شيخ محمود نوشت : « من امروز متعرض وطن و دشمن مليت خود را نمىشناسم . نمىدانم حق‌دهنده كيست و يا تعرض‌كننده كدام حكومت خواهد بود . بدون فهميدن سبب و بدون مشاهده حق ، مجادله براى چه و خون‌ريزى مسلمانان براى كه ؟ » 4

* تكذيب اهميت قواى تمركز يافته روسى در مرزهاى شمال شرقى

به دنبال اخبارى كه از تمركز قواى روس در مناطق شمال