رياست وزراء فرستاد . در نامهاى كه دعوتنامه پيوست آن شده بود ، توضيحى درباره مفاد آن داده نشده بود . 7
* نهضت ملى كرد از نگاه روزنامه العراق
كنسولگرى ايران در كربلا مطلبى را كه جريده العراق در شماره امروز خود با عنوان « نهضت ملى كرد » به چاپ رسانده بود به ايران فرستاد . اين روزنامه نوشته بود كه « در كردستان امروز يك نهضت ملى موجود است كه غرض آن تقويت حكومت وطنى و قومى است و اين نهضت ملى در تمام اراضى كردنشين وجود دارد و بعضى از رؤساى اكراد براى پيشرفت اين غرض منتهاى جهد و كوشش را به عمل مىآورند . » همين نشريه از قشونگيرى در سليمانيه هم خبر داد كه توسط « صالح زكى بيك » صورت مىگيرد . 8
* انعكاس توصيه اركان حرب لشكر مركز به وزارت پست و تلگراف
به دنبال پيشنهادى كه كفيل اركان حرب لشكر مركز در مورد سالارمبشر رئيس تلگرافخانه گيلان به وزير جنگ نمود ( ر . ك : 6 دى ) وزارت جنگ اين پيشنهاد را به صورت توصيه و درخواست به وزارت پست و تلگراف انعكاس داد و تقاضا كرد از آنجا كه سالارمبشر خدمات شايانى در تلگرافخانه گيلان با كشف خيانت دو نفر تلگرافچى در رشت كرده است ، شايسته نيست اكنون در تهران سرگردان و بلاتكليف باشد . 9
* بازگشت مستشار الدوله
بنا به گزارش تلگرافچى استرآباد ، مستشار الدوله پس از مدتى توقف در گميشتپه و تلاش براى حلوفصل مسائل ارضى و آبى با روسها بدون نتيجه امروز بازگشت . كميسيون سرحدى ايران با همه بار و بنه از راه قراسو به سمت بندر جز آمدند تا از آنجا راهى تهران شوند . 10
* توسل سعد الدوله به رضا خان
سعد الدوله در نامهاى به رضا خان وزير جنگ ، خواستار رسيدگى به مطالبات خود از بانك ايران شد ؛ و اينكه در هيأت دولت موضوع را طرح كند شايد به واسطه طرح مسئله توسط او ترتيب اثرى داده شود . رضا خان هم نامه را به قوام السلطنه رياست وزراء فرستاد و در نهايت قرار شد در هيأت دولت مطرح شود . 11
* ارسال اعتراضيه سفير امريكا به وزارت جنگ
در پى بدرفتارى نظاميان با برنارد گاتليب كنسول امريكا در روز ورود احمد شاه به تهران ( ر . ك : 27 و 29 آذر ) سفير امريكا در تهران نامهاى اعتراضآميز به وزارت امور خارجه فرستاد .
اين نامه امروز به وزارت جنگ فرستاده شد تا « هر جوابى كه بايد به سفارت مشار اليها داده [ شود ] وزارت امور خارجه را مستحضر فرمايند . » 12
* جشن به رسم روسها
زمانى كه روسها امتياز راه شوسه را در ايران داشتند در ابتداى هر سال ميلادى جشن مىگرفتند . اينك حسين خان ميرپنجه رئيس خط قزوين به تأسى از آن مراسم ، در شهر قزوين جشن برگزار كرد و عميد السلطنه وزير فوايد عامه ، معاون او و برخى رؤساى ادارات دولتى در اين جشن شركت كردند . 13 روزنامه ايران در خبر ديگرى به تكميل اين گزارش پرداخت و نوشت اين مراسم شب سهشنبه دوم ژانويه در قزوين برپا شد كه مناسبت آن افتتاح مدرسه اداره راه و داير شدن راه شوسه سلطانآباد و ملاير بوده است . در اين جشن غير از مقامات ياد شده ، كنسول انگليس ، نايب كنسول روس و نزديك به 180 نفر شركت كردهاند . 14 به نوشته منابع انگليسى مدرسه روسى قزوين هم ديروز ( اول ژانويه ) توسط نايب كنسول روس افتتاح شد . 15
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1290 ، ص 1 .
( 2 ) . همانجا .
( 3 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، ص 113 .
( 4 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 4 - 12 - 49 - 1301 . نامهاى مشابه در پانزدهم دى به وزارت داخله نيز ارسال گرديد ( همان ، 8 - 12 - 49 - 1301 ) .
( 5 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، ص 91 .
( 6 ) . همان ، پ 3 ، ص 86 .
( 7 ) . همان ، پ 3 ، ص 150 .
( 8 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 101 - 11 - 47 - 1301 .
( 9 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 11 ، ص 90 .
( 10 ) . مقصودلو ، مخابرات استرآباد . . . ، ج 2 ، ص 849 . البته مستشار الدوله وزارت امور خارجه را از ماندن خود در منطقه باخبر كرده بود نه مراجعت به تهران .
( 11 ) . اسنادى از اختلافات و دعاوى . . . ، صص 291 و 292 .
( 12 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 8 - 9 - 10 - 1301 .
( 13 ) . روزنامه ايران ، شم 1291 ، ص 2 .
( 14 ) . همان ، شم 1293 ، ص 4 .
( 15 ) .FO E 2937 / 69 / 34