* حاكمان جديد قم ، فيروزكوه و قزوين
بنا به اطلاعى كه وزارت داخله داد ، شاهزاده ركن الدوله به سمت حكمرانى شهر قم و ناصر قلى خان فرزند حاج فخر الملك به سمت حاكم فيروزكوه انتخاب شدند . 5 حكمران قم ثقه السلطنه روز سوم ماه جارى به مركز احضار شده و از دخالت در امور حكومتى منع گرديده بود . به نوشته روزنامه اتحاد حكومت قزوين نيز به مهام الدوله سپرده شد . 6
* وضع آشفته بلديه مشهد
پس از روشن شدن اينكه عوايد بلديه مشهد صرف وظايف اين اداره نمىشود ، تحقيقات نشان مىدهد كه دوره قانونى نمايندگان بلديه بهسر آمده ، جلسات آنها به درستى تشكيل نشده و تصميمگيرى نمىشود . از طرف ديگر سالار ممتاز رئيس بلديه كه به سمت نمايندگى مجلس شوراى ملى برگزيده شده از رياست بلديه مشهد استعفا نمىدهد « و ماهى سه هزار تومان عوايد اداره بلديه را دريافت و به هيچ وجه به مصارف مربوطه نمىرساند . » پيشنهاد شده انتخاب نمايندگان بلديه آغاز شود و سالار ممتاز نيز تكليف خود را روشن كند . 7
* منع كشت ترياك در بجنورد
پس از آنكه حكومت محلى ، عموم علما و تجار با مشورتهاى زياد تصميم به منع زراعت ترياك گرفتند ، از طرف حكومت بجنورد به تمام حوزههاى حكومتى دستور داده شد كه از كشت خشخاش ممانعت كنند . « از قرار اطلاع صحيحه كه مىرسد امسال در تمام بجنورد و قرا يك من تخم ترياك كاشته نشده » است . احتمال مىرود با اين كار پس از يكى - دو سال ، استعمال ترياك در اين منطقه پايان يابد . 8
* انتقاد از عدم اتحاد مسلمانان نسبت به موضوع فلسطين
روزنامه اتحاد در شماره امروز خود متن سخنرانى مدير روزنامه المفيد بغداد را كه چند ماه پيش توسط انگلستان توقيف و خود او نيز تبعيد شد ، به چاپ رساند . اين سخنان درباره سكون و سكوت غمانگيز مسلمانان نسبت به سرنوشت فلسطين بود .
او در بخشى از سخنان خود گفت : « مسلمانان امروز از دست مىدهند چيزى را كه پانزده قرن در دست داشتند و يهود استرداد مىكند وطنى را كه 19 قرن قبل از دست آنها رفته بود . » 9
* احضار شومياتسكى به مسكو
روزنامه اتحاد از قول منابع خصوصى ياد كرد كه مسكو سفير خود در ايران ، شومياتسكى را احضار كرده و به جاى او پستوخوف را تعيين نموده است . بنابراين خبر شومياتسكى تا چند روز ديگر عازم مسكو خواهد شد . 10
* ابلاغ تعرفههاى كشتىرانى در درياچه اروميه
امروز از طرف « ترسكين اسكى » رئيس كشتىرانى درياچه اروميه تعرفههاى كشتىرانى مسافر و كالا در اين درياچه اعلام شد . قيمت مسيرهاى چهارگانهاى كه عنوان مبدأ و مقصد داشتند در يك جدول ترسيم شده بود . اين قيمتها در برخى موارد براى مهاجران اروميهاى با تخفيف ارائه شده بود . 11
* انتشار روزنامه كوشش
روزنامه كوشش نخستين شماره خود را امروز منتشر كرد .
مدير اين نشريه شكر اللّه خان صفوى بود . 12
* شنيدههاى وزير مختار انگليس از عواقب شكست كنفرانس لوزان
سرپرسى لورن وزير مختار انگليس در تهران امروز به وزير امور خارجه كشور خود نوشت كه اطلاع يافتهام اگر كنفرانس لوزان ميان متفقين و تركيه به شكست انجامد ، روسها بلافاصله نيروهاى خود را از خاك ايران روانه عراق خواهند كرد . وى افزود اگر روسها نتوانند موفقيتى در كنفرانس لوزان كسب كنند ، حزب كمونيست آذربايجان به حركت انقلابى تازهاى در گيلان دست خواهد زد . 13 لورن اين گزارش را با طبقهبندى فوق سرى به لندن فرستاد .
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1299 ، ص 1 .
( 2 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 17 - 13 - 34 - 1301 . 32 روز بعد وزارت عدليه در نامهاى به وزارت امور خارجه نوشت كه براى رفع نواقص عدليه تبريز مشغول اقداماتى است ( همان ، 16 - 13 - 34 - 1301 ) .
( 3 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 240010333 ، آرشيو 406 ض 3 آ آ ا ، شم ميكروفيلم 02110032 .
( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 10 ، ص 97 .
( 5 ) . روزنامه ايران ، شم 1299 ، ص 2 .
( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 276 ، ص 2 .
( 7 ) . روزنامه ايران ، شم 1299 ، ص 2 .
( 8 ) . همانجا .
( 9 ) . روزنامه اتحاد ، شم 277 ، ص 1 .
( 10 ) . همان ، ص 2 .
( 11 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 11 - 9 - 35 - 1301 .
( 12 ) . طلوعى ، بازيگران عصر پهلوى ، ج 2 ، صص 774 و 775 ) . روزنامه كوشش به مديريت شكر اللّه حسينى صفوى ، تأسيس شد . اولين شماره اين روزنامه به روش سياسى ، اجتماعى ، خبرى ، در دىماه 1301 انتشار يافت .
روزنامه در ابتدا ، هفتهاى سه شماره و در چهار صفحه و هر صفحه پنج ستون منتشر مىشد كه اين روش تا پنج سال نيز ادامه داشت . سپس در ابتداى سال ششم بهطور يوميه ، هفتهاى شش شماره و با قطع بزرگ و در چهار صفحه انتشار يافت . سرمقاله اولين شماره اين روزنامه عليه سلطنت قاجار و تشويق به برقرارى حكومت جمهورى بود كه در همين شماره سرود و مارش جمهورى ايران هم چاپ گرديد . شعار روزنامه كه در هر شماره بالاى اسم روزنامه چاپ مىشد ؛ آيه« لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى »بود . انتشار اين روزنامه تا سال 1331 ادامه داشت . پس از سرمقاله ، مطالب آن غالبا مربوط به اوضاع روز ، اخبار داخله و خارجه و اخبار مجلس شوراى ملى بود . صفوى مديرمسئول آن از نمايندگان مجلس شوراى ملى بود و تا دوره شانزدهم در مجلس حضور داشت . چاپخانه سيروس ، محل انتشار روزنامه نيز توسط وى تأسيس شد . اين روزنامه در مدت انتشار خود يكى دو بار توقيف شد . محمد نجفى آخرين سردبير آن بود .
( صدر هاشمى ، تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 3 و 4 ، صص 146 و 147 و 148 ؛ اسناد مطبوعات ايران . . . ، ج 1 و 4 ، صفحات متعدد ) .
( 13 ) .FO E 106 / 106 / 34