مشير الدوله در تير 1299 وزير خارجه بود . اسد اللّه قديمى در كودتاى 1299 از طرف حكومت وقت بازداشت شد و به زندان افتاد و در طول حكومت سيد ضياء الدين همراه با عدهاى از رجال و افسران در زندان بهسر برد . با سقوط سيد ضياء و نخستوزيرى قوام السلطنه در سال 1300 ش به ترتيب وزارت پست و تلگراف ، عدليه و وزارت امور خارجه را تصدى نمود . يك سال بعد در نخستوزيرى دوم قوام السلطنه بار ديگر وزارت عدليه را برعهده گرفت . مشار السلطنه در آذر 1314 در تهران درگذشت و در مقبره خانوادگى خود در امامزاده صالح تجريش مدفون گشت . ( دولتهاى ايران از ميرزا نصر اللّه خان مشير الدوله تا . . . ، صص 128 ، 125 ، 124 ، 120 ، 108 ، 104 ، 103 ، 102 ، 78 ؛ مرسلوند ، زندگينامه رجال و مشاهير ايران ، ج 5 ، ص 162 ؛ عاقلى ، شرح حال رجال سياسى و . . . ، ج 2 ، صص 1197 - 1196 ) .
[ تصوير ] اسد اللّه قديمى نوايى
هامش
( 11 ) . روزنامه ايران ، شم 1285 ، ص 2 .
( 12 ) . دكتر ژوزف منار فرانسوى اولين رئيس انستيتو پاستور ايران بود . در 1298 ش دولت ايران برآن شد روابط علمى خود را با كشور فرانسه تجديد كند و در اين راستا به فكر استخدام پزشكان فرانسوى افتاد . به هيمن منظور ، هيأت نمايندگى سياسى ايران به همراه عدهاى از پزشكان عازم اروپا شدند تا در انتخاب پزشكان فرانسوى اقدام كنند . هيأت مزبور در 23 اكتبر 1919 با اميل رو ، رئيس انستيتو پاستور پاريس ، ملاقات كرده ، در همان ديدار اساس و شالوده تأسيس انستيتو پاستور ايران را پى ريختند . سه ماه بعد ، انستيتوى علمى و بهداشتى به نام انستيتو پاستور در ايران تأسيس شد و دكتر ژوزف منار فرانسوى از سوى اميل رو براى رياست انستيتو پاستور ايران برگزيده شد و متعاقب آن در اوت 1920 وارد تهران شد . او در آغاز در خانهاى اجارهاى مستقر شد و به سرعت به ساختن پارهاى از واكسنها كه در درجه اول مورد نياز مردم ايران بود پرداخت ؛ بعدها در زمينهايى كه از سوى عبد الحسين فرمانفرماييان به او واگذار شد اقدام به ساختمان آزمايشگاههايى نمود كه بيش از سى سال مورد استفاده انستيتو پاستور ايران قرار داشت . عدهاى از جوانان ايرانى از جمله دكتر ابو القاسم بهرامى معلم علوم طبيعى مدرسه دار الفنون ، دكتر حسين مشعوف ، دكتر سيد حسن ميردامادى و دكتر على محمد ثمرى با منار براى آموختن دانشى كه تا آن وقت در ايران سابقه نداشت همكارى صميمانهاى داشتهاند و اكثر آنان بعدها به مقامات عالى علمى و دانشگاهى نائل آمدند . دكتر منار فرانسوى پس از پنج سال خدمت در ايران سرانجام در 1925 م به كشورش بازگشت و پس از وى كفالت انستيتو پاستور ايران به همكار نزديك او ، دكتر ابو القاسم بهرامى ، سپرده شد ( قدسى ، تاريخچه انستيتو پاستور ايران ، صص 18 - 14 ) .
( 13 ) . روزنامه ايران ، شم 1285 ، ص 3 .
( 14 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1302 ، پ 32 ، ص 52 ؛ موضوع شركت لاهوتى در كنگره كمونيستها بعدها توسط سفارت ايران در مسكو بدين شكل اصلاح شد كه « مشار اليه در يكى از مدارس السنه شرقى مسكو مشغول تدريس است و خبر دخالت او در كنگره مذكور خالى از صحت مىباشد . » ( همان ، پ 32 ، ص 50 ) .