دوشنبه 3 دى 1301 25 دسامبر 1922 6 جمادى الاول 1341
* دو پرسش از قوام السلطنه
روزنامه ايران در شماره امروز خود دو پرسش خود و پاسخ قوام السلطنه رياست وزراء را در مورد روابط تجارى ايران و روسيه شوروى چاپ كرد . پرسش اول در مورد شروع دوباره مذاكرات تجارى بود كه قوام السلطنه ضمن اشاره به تلاش هيأت ايرانى در مسكو آن را تأييد نكرد و گفت كه اين اهتمامات « را نمىتوان به منزله تجديد مذاكرات قرار داد . » پرسش دوم درباره حضور كشتىهاى نظامى روس در آبهاى سرزمينى ايران بود كه نخستوزير آن را تكذيب كرد . 1
* سرگذشت كميسيون سرحدى
مستشار الدوله رئيس كميسيون سرحدى ايران امروز با گزارش مشروحى كه به قوام السلطنه رياست وزراء فرستاد علل ناكامى اين هيأت را تشريح كرد و آن را در چهار بخش چنين عنوان كرد : حاضر نشدن هيأت روسى در ابتداى امر ، ناكافى بودن اختيارات شويروف و اصرار بر اينكه مأموريت هيأت روسى فقط متمركز بر تقسيم آبهاى مرزى است ، نفرستادن يك مترجم كه تا امروز هم نرسيده است ، عدم اعزام 60 - 50 نظامى براى تأمين امنيت دو هيأت مذاكرهكننده . وى با اشاره به اين كه با اين نواقص به گميشتپه حركت كرده و هيأت روسى را تشويق به آمدن نموده ، اما آنان همچنان به كارشكنى خود ادامه دادند ، يادآور شد بهتر است هيأت ايرانى منطقه را ترك نكند تا اگر در بهار آينده قرار شد مذاكرات مرزى شروع شود ، نتوانند بيش از اين به شروع كار از آبهاى سرحدى اصرار ورزند و تحديد حدود ، از بخش ارضى آغاز گردد . 2
* حضور نظامى روسيه در مرزهاى شمال شرقى
چند سالى بود كه روسيه تأسيسات حكومتى ( گمرك ، پست و پاسگاه نظامى ) را از ناحيه حسنقلى 3 برچيده بود ولى اخيرا همه آنها را به سرعت برقرار كرده است ؛ از تركمنهاى ايران كه مىخواهند به حسنقلى بروند رواديد و جواز عبور مىخواهند و ايرانيان را مجبور مىكنند كه از كارگزار روسيه در گميشتپه جواز بگيرند . جالب اينكه اين كارگزار يك ايرانى است .
مستشار الدوله ضمن اعلام اين موضوع به وزارت امور خارجه نوشت كه حسنقلى موافق عهدنامه 1921 جزو خاك ايران ، و رود اترك برطبق معاهده 1881 مرز ايران و روس است . وى اين رويه روسها را خلاف تبليغات بلشويكى آنها دانست و نوشت كه حسنقلى محتاج گميشتپه است ؛ هم از نظر نيازهاى اجتماعى و هم از جهت نيازهاى اقتصادى . وى پيشنهاد كرد اگر قرار است اهالى گميشتپه براى رفتن به حسنقلى جواز عبور بگيرند ، خوب است دولت ايران هم با گماردن مأمورانى از اهالى حسنقلى كه به گميشتپه مىآيند جواز عبور و رواديد درخواست كند . وى نوشت كه اخيرا روسها از روستاى فيروزه تا حسنقلى پستهاى نظامى 25 نفره داير و از اهالى حسنقلى شروع به گرفتن ماليات كردهاند . 4
* ارسال سكههاى كشف شده به وزارت داخله
حكومت دامغان اطلاع داد كه پس از كشف سكههاى عهد شاهرخ شاه كه چندى قبل در يك كوزه سفالى آبى روشن پيدا شد ، اين سكهها به همراه يك زوج النگو توسط اداره پست به وزارت داخله فرستاده شد . تعداد سكهها 60 عدد است . اين كشفيات از وزارت داخله به موزه معارف تحويل داده خواهد شد . 5
* توجيه شيخ خزعل براى ارتباط با انگليس
نماينده سياسى ايران در خوزستان ضمن تأكيد بر ارتباط نزديك شيخ خزعل با دولت انگليس به وزارت امور خارجه نوشت كه « لازم است از طرف دولت علّيه ترتيبى اتخاذ شود كه شيخ خزعل جرأت و جسارت به چنين اقدامات را نداشته باشد . » بنابر شنيدهها ، خزعل در توجيه اين نزديكى به انگليس