گزارشهاى آن وزارتخانه در مورد قلعوقمع سيميتقو و اتباع او در خاك تركيه مطلع شده و متعاقبا به نماينده خود در تركيه ، ممتاز الدوله ، دستور داده است كه با مقامات ترك وارد مذاكره شود « و قرار تسليم اسماعيل آقا را بهطورى كه حكومت آنقوره سابقا وعده داده بخواهند . » 11
* توقيف اقتصاد ايران
روزنامه اقتصاد ايران 12 امروز توقيف شد . روزنامه اتحاد ضمن چاپ اين خبر ، اعلاميه روزنامه ايران آزاد را هم درج كرد كه طبق دستور دولت به اداره پست ، اين روزنامه نبايد توزيع شود . دفتر روزنامه ايران آزاد به مشتركان خود گفت كه تا شماره 113 را چاپ و توزيع كرده و اگر برخى شمارههاى اخير به دست مخاطبان نرسيده از جهت توقف در پست است . 13 مأموران سفارت انگليس معتقد بودند نشريه اقتصاد ايران از طرف سفارت روسيه حمايت مالى مىشد . در سند مربوط به اين موضوع ياد شده است كه از حجم مقالات ضدانگليسى در مطبوعات ايران كاسته شده است . 14
* تذكر به سفارت روسيه نسبت به رفتار كنسول روسيه شوروى
پيرو پيدا شدن صندوقهاى محتوى مسكوكات در كشتى روسى در انزلى كه كنسول روس با تغيّر و رفتار حق به جانب نسبت به مأموران گمرك ايران مىخواست آنها را تخليه كند ( ر . ك : 18 مهر ) وزارت امور خارجه در نامهاى به وزارت ماليه نوشت كه رعايت مقررات گمركى از وظايف آن وزارتخانه است كه بايد كاملا به اجرا گذاشته شود . « در موضوع رفتار بىرويه قونسول انزلى نيز با سفارت روس مذاكرات لازمه به عمل آمده و قرار شد تحقيقات نموده نتيجه را اطلاع دهند . » 15 كنسولگرى روسيه در انزلى مىخواست جعبههاى سكه را با دستآويز كالاهاى ديپلماتيك بدون بازرسى معمولى وارد كنسولگرى كند .
در منابع انگليسى آمده است كه در همين زمان ( هفته منتهى به چهارم نوامبر / 12 آبان ) دو ديپلمات روسى از انزلى به تهران حركت كردند تا يكى دو محموله سكه و مهر براى معاون كنسول روسيه بياورند . 16
* حمل پول به بمبئى
حامد الدوله حاكم دزداب امروز در تلگرامى به وزارت داخله اطلاع داد كه بانك « نوزده صندوق كه دوازده هزار و چهارصد تومان دو هزارى سفيد بوده است حمل به بمبئى نموده . » وى با دادن اين خبر تأسف خود را با اين پرسش نشان داد كه « اگر حمل پول به هندوستان مجاز شده خوب بود چاكر را هم مطلع مىساختيد . » 17 با اينكه در اين تلگرام ، نام بانك ياد نشده اما به احتمال زياد بايد بانك شاهنشاهى وابسته به دولت انگليس باشد .
* التجاء به كنسول انگليس
اختلاف بين مسيو ابراهيم كفيل گمركات بندرعباس و نايب الحكومه اين بندر به كنسول انگليس در بندرعباس كشيده شد . كنسول نيز با دعوت از نايب الحكومه و كفالت گمرك چهار ساعت در كنسولگرى با آنها صحبت كرده ، ظاهرا نتيجهاى دربر نداشته است . كارگزارى بندرعباس با ارسال اين خبر به وزارت امور خارجه يادآور شد كه مسيو ابراهيم اهل موصل است و به همين دليل شكايت نزد نماينده انگليس برده است . 18
هامش
( 1 ) . مقدمه متن لايحه قانون مجازات راجع به تخلفات وزراء و ديگر مسئولين چنين بود : « دولت حاضر از به دو تشكيل اهتمام كامل داشته است كه قوانين لازم را تهيه و تقديم مجلس شوراى ملى نموده اساس عمليات خود را حتى المقدور بر اصول قانون مبتنى دارد ؛ مخصوصا در اجراى اين نيت قايل به هيچ استثناء نبوده و به هر اندازه كه مشاغل مهمه به دولت وقت فرصت داده در تعقيب نظريهء خود مساعى لازمه به عمل آورده است . از جمله قوانينى كه دولت حاضره از به دو تشكيل مطمح نظر قرار داده و در تهيه لايحه آن اقدام نموده است محاكمه وزراء و قانون مجازات راجع به تخلفاتى است كه از طرف وزراء و يا ساير مأمورين دولتى ناشى مىگردد و بديهى است كه تهيه چنين قانون كه ضرورتا بايد جامع و كافى باشد و با صرف وقت و مداقهء كامل تهيه شود زودتر از اين صورت نمىگرفت . اينك كه مطالعات لازمه در قانون مزبور به عمل آمده به صورت جامع و مناسبى مهيا گرديده است ، لايحه آن را ضميمهء اين پيشنهاد نموده به مقام محترم مجلس شوراى ملى تقديم مىنمايد تا هر چه زودتر به تصويب رسيده ، به موقع اجرا گذاشته شود . » ( مكى ، تاريخ بيست ساله ايران ، ج 2 ، ص 190 ) .
( 2 ) . ملك الشعراى بهار در نشريه خود درباره مقيد نبودن مطبوعات به حدود آزادى كه در نهايت موجب بروز چنين لوايحى در مجلس شوراى ملى مىشود ، هشدار داد و نوشت :
[ تصوير ] ملك الشعراى بهار
« . . . بايد اين آزادى كه به ما داده شده است قدر دانسته و به قدر لزوم از آن استفاده نموده و زياده بر گنجايش و وسعت حوصله محيط از آن ننوشيد و الا حال تخمه و دل درد عارض شده طبيب ما را به پرهيز و امساك كلى امر خواهد كرد و اين آزادى مرتعش را از محيط تهران سلب خواهند نمود . قضيه اجتماعات اخير بايستى آزاديخواهان جوان و محرور را متنبه ساخته باشد كه در مقابل سوءاستفاده از حريت و آزادى و در نتيجه فرار آنها از قيد وضع قوانين لازمه - عناوين و اظهاراتى ديگر از طرف مقابل پيدا خواهد شد كه آن وقت هزار مرتبه اين آقايان به قبول شديدترين قوانينى كه متصور است راضى خواهند گرديد - از آن جمله « مميزى مطبوعات » است قبل از نشر و بديهى است در صورت وضع