خلافى ديدند مراتب را به فرمانده قسمت اطلاع دهند و حوادث مهمتر را به وسيله اركان حرب به فرمانده كل قشون گزارش كنند . 7
* شكايت زنان مشهدى
امروز در نماز مغرب و عشا در مسجد گوهرشاد ، پيش از اقامه آن توسط حاج آقا حسين مجتهد قمى » 8 عدهاى از زنان وى را از نماز بازداشته و از معين الاسلام به وى شكايت كردند . « بر اثر اين اقدام جمعيتى جمع شده ؛ به اداره نظميه اطلاع رسيد ، مأمورين نظميه با كمال ملايمت مردم را متفرق كرده و حاليه مشغول تحقيق هستند كه محركين را معين نمايند . » 9
* تحصن رودسريها در تلگرافخانه
امروز طبقات مختلف مردم رودسر از علما و تجار و اشراف و كسبه در تلگرافخانه شهر متحصن شدند . اعتراض آنها به تصرف بازار اين شهر توسط لنگروديها است . بازار رودسر هفتهاى يك روز تشكيل مىشود و به واسطه دخالت رئيس نظميه ، آن هم از طرف حاكم نظامى لنگرود ، اين بازار را گرفته و از عرضه كالاهاى اهالى رودسر ممانعت مىشود . 10
* گردهمايى اتحاديه سادات اصفهان
امروز مجمعى كه عنوانش « اتحاديه سادات » بود در تخت فولاد اصفهان تشكيل جلسه داد . نزديك به يكصد نفر از سادات در اين نشست حاضر بودند . در اين جلسه « افتخار السادات » سخنرانى كرد . سخنان او درباره اتحاد و اتفاق سادات و تشكيل شركتى از طرف اين اتحاديه براى دستگيرى از فقرا و مستمندان بود . 11
* اضطراب خوانين بختيارى
مفتش مخفى دايره عمليات لشكر جنوب در نشستى كه خوانين بختيارى امروز در باغ زرشك در نزديكى شهر داشتند حاضر شد و آنان را نگران توصيف كرد . آنها شنيده بودند كه ده گارى تفنگ براى اداره قشون وارد اصفهان شده و نيمى از نظاميهاى يزد هم به اصفهان آمدهاند . « گويا اضطراب آنها به واسطه همين دو خبر است . » خوانين بختيارى گمان مىبردند اين اقدامات - اگر صحت داشته باشد - براى انتقامگيرى از اقدامى است كه آنها در كشتار نظاميان در منطقه شليل انجام دادند . 12
* ادامه رسيدگى به عملكرد موليتور
كميسيونى كه راجع به عملكرد كاميل موليتور در وزارت پست و تلگرام تشكيل شده و چندين جلسه به كاركرد او در اين وزارتخانه رسيدگى كرده به اين نتيجه رسيده كه موليتور در اختلاس « بيش از يك ميليون و هشتصد و نود و چهار هزار فرانك بابت تمبرهاى بين المللى و معادل 293 هزار و 183 فرانك از بابت تمبرهاى داخلى » مشاركت داشته است . اين كميسيون كه به رياست خبير السلطنه معاونت وزارت پست و تلگراف تشكيل مىشود جلسات خود را ادامه خواهد داد . 13
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1217 ، ص 2 .
( 2 ) . روزنامه اتحاد ، شم 237 ، ص 3 .
( 3 ) . روزنامه ايران ، شم 1218 ، صص 1 و 2 .
( 4 ) . مدرس در پنج دوره تقنينيه ، ج 1 ، صص 319 و 320 .
( 5 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 92 - 6 - 15 - 1301 .
( 6 ) . همان ، 66 - 1 - 2 - 1301 . براى آگاهى از زندگى اقبال السلطنه ماكويى ، ر . ك :
همين كتاب ، ج 1 ، ص 508 .
( 7 ) . گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهى . . . ، ج 1 ، صص 23 و 24 .
( 8 ) . حاج آقا حسين قمى فرزند سيد محمود به سال 1282 ق در قم به دنيا آمد .
وى در خانواده سادات طباطبايى حسينى تربيت يافت و تحصيلات مقدماتى را در زادگاه خود و سطح را در تهران گذراند . در 1303 ق به حج مشرف شد و در بازگشت مدتى در سامرا در محضر درس آيت اللّه ميرزاى شيرازى حضور يافت . در 1306 ق به تهران آمد و به فراگيرى علوم دينى ادامه داد . وى اينك در حوزه علوم عقلى و عرفان شاگرد ميرزا ابو الحسن جلوه و شيخ على مدرس يزدى و ميرزا محمود قمى بود و درس فقه و اصول را نزد ميرزا حسن آشتيانى و شيخ فضل اللّه نورى گذراند . در 1311 ق براى تكميل تحصيلات خود به نجف رفت و از محضر ميرزا حبيب اللّه رشتى و ملاعلى نهاوندى و شيخ محمد كاظم خراسانى و سيد محمد كاظم يزدى بهره برد . وى تهذيب اخلاق را در محضر علامه سيد مرتضى كشميرى و علم حديث را نزد علامه محدث نورى فراگرفت . پس از آن به سامرا رفت و نزد آيت اللّه ميرزا محمد تقى شيرازى عمده تحصيلات خود را به انجام رساند و در نهايت از ايشان اجازه اجتهاد گرفت . در 1331 ق با اجازه آيت اللّه شيرازى و درخواست مردم به مشهد رفت تا حوزه درس تشكيل دهد و مرجعيت مردم را به عهده بگيرد . حوزه علميه خراسان با وجود وى رونق گرفت . آيت اللّه قمى در 1314 ش بر سر مسئله كشف حجاب به قصد ملاقات با رضا شاه به تهران آمد . اما وى را در آنجا محبوس و سپس به عراق تبعيد كردند .
حبس ايشان با قيام مردم مشهد و واقعه خونين مسجد گوهرشاد همراه شد . آيت اللّه قمى پس از ده سال به عزم زيارت مشهد به ايران بازگشت و با استقبال شايان توجهى مواجه شد . بعد از رحلت آيت اللّه اصفهانى ، رياست و زعامت شيعه به وى سپرده شد . اما تنها سه ماه در اين مقام برقرار ماند . ؛ و در 1336 ق در اثر بيمارى در كاظمين درگذشت و در صحن علوى در مقبره آيت اللّه شريعت اصفهانى دفن شد . از آثار وى « مجمع الرسائل » ، « الذخيره الباقيه » ، « مختصر الاحكام » ، « طريق النجاه » ، « منتخب الاحكام » ، « مناسك الحج » ، « ذخيره العباد » ، « هديه الانام » ، « حاشيه بر عروه الوثقى » ، « حواشى بر رسائل ملاهاشم خراسانى » را مىتوان نام برد .
( شريف رازى ، گنجينه دانشمندان ، ج 1 ، صص 264 تا 266 ؛ معلم حبيبآبادى ، مكارم الآثار ، ج 7 ، صص 2468 تا 2472 ؛ آقابزرگ تهرانى ، نقباء البشر فى القرن الرابع عشر ، ج 2 ، ص 653 ) .
( 9 ) . روزنامه ايران ، شم 1218 ، ص 3 . برخى روزنامهها حادثه امروز مشهد را در روز بيست و دوم شهريور ياد كردهاند .
( 10 ) . همان ، شم 1219 ، ص 3 .
( 11 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 2 ، صص 2 و 3 .
( 12 ) . همان ، پ 2 ، ص 6 .
( 13 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 67 ، ص 3 .