تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 363

مساهمون:

ص٣٦٣

يكشنبه 25 شهريور 1301 / 17 سپتامبر 1922 / 24 محرم 1341

* جلسه علماى تهران درباره بين النهرين

براى تعقيب حوادث اخير بين النهرين به ويژه اخراج دو تن از روحانيان از آن ناحيه ( ر . ك : 7 شهريور ) علماى تهران جلساتى تشكيل داده ، راجع به اين موضوع مذاكره كردند . 1

* ورود روحانى تبعيدى به همدان

حاج سيد محمد آقازاده صدر يكى از روحانيان تبعيدى از عراق توسط انگلستان كه چند روز پيش وارد كرمانشاه شده بود ، امروز وارد همدان شد . با اين‌كه « براى ورود معظم‌له از طرف حكومت و امير مفخم و سايرين تجليلاتى فراهم شده بود ، معذالك بدون اطلاع بعد از ظهر امروز به همدان وارد و در منزل آقاى حاج ميرزا حسن مجتهد توقف نموده‌اند . » 2

* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى

پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد . بررسى بودجه وزارت فوائد عامه از نخستين دستورهاى جلسه امروز بود . در اين جلسه مؤتمن الملك گفت كه لايحه‌اى كه دولت درباره نفت شمال به مجلس ارائه كرده بود در هيأت رئيسه مجلس مورد بررسى قرار گرفت . پس از تبادل افكار روشن شد كه اين قبيل لوايح قانونيت ندارد و مقتضى است دولت راجع به نفت شمال يك لايحه را با اظهار عقيده به مجلس بفرستد تا در آن تبادل افكار شود . پيشنهاد مذكور به دولت بازگردانده شد . منظور مؤتمن الملك لايحه‌اى بود كه قوام السلطنه در آن پيشنهاد هر دو كمپانى نفت استاندارد و سينكلر را براى نظرخواهى از نمايندگان به مجلس آورده بود كه با اين تصميم لايحه به خود دولت بازگردانده شد تا دولت يكى از پيشنهادها را بپذيرد و آن را براى تصويب به مجلس بياورد . 3 در اين جلسه مدرس عضو كميسيون بودجه خطاب به نمايندگان گفت كه از عمر اين مجلس 9 ماه بيشتر باقى نمانده و در مجموع هشتاد جلسه پيش روى ما است . وى با اظهار اميدوارى به تصويب لايحه‌هاى مهم در اين فرصت باقىمانده گفت : « هركدام [ از اين لوايح ] در اين دوره اصلاح نشود يك ضررهاى كلى به مملكت وارد مىآيد . » 4

* تعيين جانشين براى ممتاز الدوله

در تلگرامى كه قوام السلطنه رياست وزراء امروز به ممتاز الدوله در آنكارا فرستاد ، نوشت كه اگر وى بخواهد راهى ايران شود خوب است « حاجى ميرزا موسى خان » را جاى خود معرفى كند . قوام السلطنه او را شايسته نمايندگى سياسى ايران در تركيه دانست و اين‌كه فعلا بهتر از او كس ديگرى به نظر نمىرسد . « لازم است با ايشان مذاكره و رضايت ايشان را تحصيل و حقوقى كه كافى باشد معين و اطلاع دهيد تصويب شود . » قوام السلطنه همچنين از ممتاز الدوله خواست در ديگر نقاط آسياى صغير اگر وجود مأموران ايران ضرورت دارد پيشنهاد دهد . فعلا غير از آنكارا در ازمير ، ترابوزان و ارزروم مأموران ايرانى هستند و براى ازمير حشمت السلطنه و براى ترابوزان عين الملك تعيين شده‌اند . 5

* ضرورت ايجاد كنسولگرى روسيه در ماكو

قوام السلطنه رياست وزراء در تلگرامى كه امروز به اقبال السلطنه ماكويى فرستاد - ظاهرا بر خلاف نظر اقبال السلطنه - متذكر شد كه « دولت براى ايجاد قونسولگرى روس در ماكو ناچار است اظهار موافقت نمايد و لازم است جنابعالى هم در استقرار قونسولگرى ماكو مساعدت نماييد . » 6

* دستور رضا خان براى نظارت بر كار نظاميان

طبق دستورى كه امروز رضا خان وزير جنگ صادر كرد قلعه‌بيگىها ( دژبانها ) در سراسر كشور موظف شدند كه رفتار نظاميان را در شهرها و مجامع عمومى زيرنظر گرفته و اگر
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى ) — صفحة 363 | حسن فراهانى