شنبه 10 شهريور 1301 / 2 سپتامبر 1922 / 9 محرم 1341
* پاسخ تركيه به درخواست ايران
به دنبال تقاضاى ايران از تركيه براى استرداد اسماعيل آقا سيميتقو كه پس از شكست از قواى دولتى به خاك آن كشور متوارى شده بود ( ر . ك : 7 شهريور ) وزير امور خارجه تركيه امروز در پاسخ به اين درخواست گفت كه اطلاعات به دست آمده نشان مىدهد كه سيميتقو به همراه خانواده خود و دو هزار نفر نيروى مسلح و غيرمسلح به خاك عثمانى پناهنده شده است . « در اين مواقع مادامى كه قرارداد استرداد مجرمين فىمابين منعقد و موجود نمىباشد موافق قواعد جاريه حقوق دول رفتار مىشود و بنا به استناد همان اصول كه از قديم الايام مسلك سياسى دولت متبوعه دوستدار بوده است در صورتى كه سيميتقو در تحت . . . [ تعقيب ] قواى نظامى دولت علّيه ايران به خاك اين دولت علّيه التجا نموده است اولياى دولت دوستدار انتظار تمنا دارند اولا در عرض حدود ايران امنيت كامل برقرار گردد و ثانيا اولياى آن دولت علّيه از قبول تقاضايى كه مخالف اصول مىباشد اولياى اين دولت علّيه را معذور فرمايند . » پاسخ تركيه كه حكايت از نوعى بهرهجويى از موقعيت پيش آمده و خوشنودى از به دست آوردن يك اهرم فشار منطقهاى مىكند چنين ادامه مىيابد كه « محض اطمينان و استحضار خاطر عالى زحمتافزا مىشود كه به مناسبت روابط حسنه موجود فيما بين دولتين و نيز محض رعايت اصول جاريه بين المللى حكومت متبوعه دوستدار تدابير لازمه اتخاذ نموده است كه سيميتقو به هيچوجه نتواند خاك اين دولت را مركز تجهيزات و عمليات . . . خود بر ضد آن دولت علّيه قرار بدهد . » 1
* اعدام قاتلين نظاميان
رضا خان وزير جنگ در دستورى كه امروز به محمود آيرم امير لشكر جنوب داد ( پيرو گزارشهاى او از تعقيب و گريز راهزنان و تلفاتى كه نظاميان در اين موارد دادهاند ) نوشت كه قاتلين نظاميان را اعدام كنيد . 2
* تعطيلى روزنامهها و موضع انگليس
سر پرسى لورن امروز خبر تعطيلى نه روزنامه ايرانى توسط قوام السلطنه را به وزير امور خارجه دولت متبوع خود ارسال كرد و نوشت كه در ميان آنها دو روزنامه تحت حمايت مالى بلشويكها بودند . وى اضافه كرد قوام السلطنه از من خواسته است تا براى ابلاغ رسمى و دولتى اين اقدام اصرار نكنم ؛ احتمالا براى جلوگيرى از ايجاد فضاى بحثوجدل است .
وزير مختار انگليس به كرزن نوشت كه « شما اگر موافق باشيد مىتوان اين درخواست را مسكوت گذاشت . علاوه بر اين مىتوان آن را با اعمال قدرت بيشترى در صورت لزوم مطرح ساخت . » 3
هامش
( 1 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 120 - 6 - 15 - 1301 . بااينحال تركيه عليه سيميتقو وارد عمل مىشود و بقيه السيف او را تارومار مىكند .
( 2 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 2 ، ص 29 .
( 3 ) .FO E 8758 / 6 / 34 ..