سهشنبه 30 مرداد 1301 / 22 اوت 1922 / 28 ذىحجه 1340
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
امروز پيش از ظهر مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل شد . در اين جلسه قانون بازنشستگى كه بخشى از قانون استخدام بود طرح و درباره آن بحث شد :
« عموم مستخدمين دولتى حق دارند با رعايت يكى از دو شرط ذيل تقاعد خود را از خدمت بخواهند ؛ 1 - پس از سى سال خدمت ؛ 2 - در صورت داشتن 60 سال عمر و لا اقل ده سال خدمت . هرگاه تحليل قوا و ضعف و پيرى مانع نشود اگر مايل باشند تا سن هفتاد نيز مىتوانند مشغول خدمت باشند ولى در هفتاد سالگى بايد حتما از خدمت معاف شوند . » پس از بحث درباره اين مواد ، ادامه مشورتها درباره قانون مميزى عمومى آغاز شد . 1
* درخواست تحكمآميز پرسى لورن از قوام السلطنه براى برخورد با مطبوعات ضد انگليس
سرپرسى لورن وزير مختار دولت انگليس در ايران امروز در نامهاى اعتراضآميز به قوام السلطنه رياست وزراء و وزير امور خارجه ، ضمن تأسف از اينكه پس از نخستوزيرى قوام السلطنه حمله روزنامهها به دولت انگلستان افزايش يافته ، به قولى كه نخستوزير ايران در ماه ژوئن گذشته به او داده بود اشاره كرد . لورن « يك مقاله كه بيشتر از همه مضر و بر ضد اعتبارات انگليس بوده است » مثال زد : روزنامه شفق سرخ ، شماره 60 . ( ر . ك : 24 مرداد ) 2 « در اين مقاله به دولت اعليحضرت پادشاه انگلستان و نمايندگان آن در ايران تهمت زده كه عمدا محرك رعاياى ايران هستند كه بر ضد دولت علّيه طغيان نمايند و مسئوليت حادثه كه در اين اواخر ( ر . ك : 7 مرداد ) براى يك دسته قشون ايران در خاك بختيارى رخ داده بر عهده سياست دولت انگليس وارد مىآورد . » لورن با تقبيح اين مقاله آن را « خجلتآور و افتضاحآميز » دانست و با تحكم چنين ادامه داد : « اولا سختترين مجازاتى كه به موجب اعلان سابق الذكر جناب اشرف مقرر شده درباره صاحبان جريده شفق سرخ به موقع اجرا گذارده شود . ثانيا شفق سرخ معذرتنامه كاملى براى اتهامات ساختگى و فتنهانگيز خود درج نمايد و اگر قدرت دولت ايران به اندازهاى نيست كه انتشار چنين معذرتى تحصيل نمايد ، خود دولت علّيه مجعوليت و فتنهانگيزى اين اظهارات را . . . اعلان نمايند . » لورن در پاياننامه نيز محترمانه تهديد كرد كه صبر و تحمل دولت انگلستان حد دارد . 3
* نامه احسان اللّه خان دوستدار به رضا خان
احسان اللّه خان دوستدار يكى از متمردان نهضت جنگل كه پس از اقداماتى عليه ميرزا كوچك خان به روسيه فرار كرد ، امروز دومين نامه خود را به رضا خان وزير جنگ نوشت . او نامه اول خود را در همين ماه تقريبا يك سال پس از اقامت در باكو براى وزير جنگ نوشته بود . در آن نامه او تفوق امپراتورى انگليس را رو به پايان دانسته ، رضا خان را به تغيير نظام سياسى ايران ، از پادشاهى به جمهورى تشويق كرده بود . نامه دوم احسان اللّه كه بيش از بيست صفحه بود با صراحت بيشتر رضا خان را طرف خطاب قرار مىدهد كه « متوجه وظايف تاريخى و ميهنىاش باشد . احسان اللّه خان در اين نامه ، پس از ذكر شرح كشافى از تاريخ ايران در سدهء نوزدهم ميلادى و رقابتها و كشمكشها ميان دو قدرت بزرگ ، امپراتورى بريتانيا و روسيهء تزارى بر سر غارت ايران ، تصويرى از آرايش نيروهاى بين المللى آن زمان به دست مىدهد . بنابر نظر احسان اللّه خان اتحاد جماهير شوروى تمايلى به پياده كردن اصول كمونيسم در ايران ندارد ، زيرا اين امر مغاير استراتژى شوروى در آن زمان است . گذشته از اين ، به رضا خان توصيه مىكند كه همچون كماليون تركيه اين روزها را مغتنم شمرده و از اوضاع بين المللى و نيز حمايت تاكتيكى دولت شوروى بيشترين بهره را برگيرد . در پايان با اعلام تشكيلات مذهبى