وقت به عنوان فاسدترين و مستبدترين نهاد ، رضا خان را به در هم شكستن مقاومت ايشان و تشكيل جمهورى خلق ايران فرا مىخواند . كميته مركزى حزب كمونيست آذربايجان پس از باخبر شدن از فحواى نامه ، آن را - درحالىكه چاپ شده بود - جمع مىكند و با احسان اللّه خان و همه كسانى كه در نگارش و چاپ آن دست داشتند برخورد مىكند . 4 نگارش اين دو نامه بىارتباط با ملاقات نماينده رضا خان در بادكوبه با احسان اللّه خان نيست . ( ر . ك : 6 شهريور )
[ تصوير ] احسان اللّه خان دوستدار
* تلگرام تقدير احمد شاه به رضا خان
امروز احمد شاه كه در فرانسه به سر مىبرد در تلگرامى به رضا خان وزير جنگ از او و سربازان شجاعى كه به غائله اسماعيل آقا سيميتقو پايان دادند ، تشكر كرد . 5
* زلزله در مشهد
چهار ساعت پيش از ظهر امروز زلزله مشهد را لرزاند . اين زلزله سخت گزارش شد « ولى شنيده نشده كه خرابى و آسيبى به جايى رسيده باشد . » 6
* مطالب روزنامه وارليق درباره سيميتقو
روزنامه وارليق در شماره امروز خود مطالبى از شكست و هزيمت سيميتقو چاپ كرد كه در يكى از آنها با عنوان « سيمقو » ضمن اشاره به شكست او از قواى دولتى ايران و آزاد شدن شهرهاى سلماس و ديلمقان ، نوشت كه ارمنيهاى داشناكسيون كه همراه قواى سيميتقو بودند و با او هزيمت كردند در قتل و غارت مسلمانان دخالت داشتند . 7 روزنامه وارليق در سارى قميش چاپ مىشد .
[ تصوير ]
هامش
( 1 ) . روزنامه اتحاد ، شم 227 ، ص 2 .
( 2 ) . در اين نامه تاريخ درج مقاله 15 اوت / 23 اسد ( مرداد ) ياد شده كه اشتباه است . مقاله روز 16 اوت / 24 اسد ( مرداد ) درج گرديده بود .
( 3 ) . اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ايران ، سند شم ن - 11169 . قوام السلطنه در سوم شهريور يعنى چهار روز بعد پاسخ وزير مختار انگليس را مىدهد .
روزنامه شفق سرخ به مديريت على دشتى پس از چاپ اين مقاله تا چهار شماره ديگر منتشر شد اما پس از انتشار شماره 64 توقيف گرديد . على دشتى نيز عقب ننشست و نشريه عصر انقلاب را كه صاحبامتيازش ميرزا آقا خان همدانى بود منتشر كرد . اين نشريه در چهارم شهريور چاپ شد و شماره مسلسل شفق سرخ را نيز در سه صفحه خود ياد كرد ؛ و با اين توضيح كه « موجد و نگارنده على دشتى » است . روزنامه عصر انقلاب در دومين نوبت انتشار توقيف و دشتى در 25 شهريور روزنامهاى كه سه عنوان در سرصفحه خود داشت ( شفق سرخ ، عصر انقلاب ، عهد انقلاب ) منتشر نمود . اين كشوقوسها ادامه يافت تا اينكه در 27 شهريور بار ديگر شفق سرخ به صحنه مطبوعات كشور بازگشت .
( 4 ) . امير خسروى و . . . ، مهاجرت سوسياليستى و سرنوشت ايرانيان ، صص 74 و 75 .
( 5 ) . گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهى . . . ، ج 1 ، صص 22 و 23 .
( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 230 ، ص 2 .
( 7 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 4 ، ص 17 .