چهارشنبه 21 تير 1301 / 12 ژوئيه 1922 / 16 ذىقعده 1340
* استفاده از حق كشتىرانى در درياى خزر
ژنرال كنسول ايران در اسلامبول در پيشنهادى كه امروز به وزارت امور خارجه فرستاد ، نوشت كه شايسته است اينك كه هيأت تجارتى ايران در مسكو مشغول مذاكره براى انعقاد عهدنامه تجارتى است ، از طرف دولت به هيأت يادشده ابلاغ شود كه در اين مذاكرات حق عبور كشتىهاى خريدارى شده ايران از كانالهاى روسيه تا بحر خزر گرفته شود . چون در عهدنامه روس و ايران حق كشتىرانى به ايران داده شده و دولت به هر ترتيبى كه شده بايد يكى دو كشتى در درياى خزر داشته باشد . با اين كار حق ايران در اين دريا تثبيت مىشود .
وى يادآور شد از آنجا كه شايد روسيه اين كشتىها را به ما نفروشد و ما مجبور شويم از كشورى ديگر خريدارى كنيم لازم است اجازه عبور از كانالهايى كه در خاك روسيه شوروى است براى اين كشتىهاى خريدارى شده از هماكنون گرفته شود . 1
* تدارك براى حركت قواى نظامى به خوزستان و بوشهر
محمود آيرم اميرلشكر جنوب در پى درخواست رضا خان وزير جنگ مبنى بر فرستادن نيرو به عربستان ( خوزستان ) و بوشهر و اعلام ضرورت آن ( ر . ك : 18 تير ) امروز خطاب به وزير جنگ نوشت كه گردان بوشهر در اين هفته حركت مىكند و چون مسلسل نداريم ، بدون اين سلاح خواهد رفت .
قواى مربوط به خوزستان هم مدتى است در اصفهان تشكيل شده و حكم دادهام هرچه زودتر حركت كنند . « مستدعى است امر مقرر فرمايند اسلحه و مسلسل به اصفهان بفرستند كه نهايت ضرورت را دارد . » رضا خان در حاشيه اين تلگرام نوشته است « لازم بود كه اركان حرب و يك عده مختصرى براى تشكيلات به عربستان اعزام داريد و در خود محل اخذ نفرات شود . چون افراد سردسيرى در گرمسيرى نمىتوانند زيست كنند . » 2
* رهنمودهاى رضا خان به نمايندگان خود در شيراز
به دنبال گزارش سرهنگ ساعد الدوله و سرهنگ سالارنظام نمايندگان اعزامى رضا خان به اصفهان و شيراز از موقعيت فارس ( ر . ك : 18 تير ) رضا خان به آنها نوشت كه شما از طرف من مأمور تحقيق و كشف حقايق آن حدود هستيد ؛ يافتههاى خود را بىپرده گزارش دهيد . وى تأكيد كرد : « بهطورى كه شفاها به شما امر دادهام بايد در نهايت جديت كليه رؤساى عشاير و ايلات را به طرف قشون جلب و هريك از آنها را » به مساعدت و پشتيبانى من اميدوار كنيد . دربارهء والى فارس « من هم به خوبى مىدانم بىكفايت است و درصددم يك نفر ديگر را براى آنجا در نظر بگيرم . » رضا خان به جلب نظر سردارعشاير و تقويت او تأكيد كرد . 3
* تعيين امان اللّه جهانبانى به فرماندهى كل قواى آذربايجان
به فرمان رضا خان وزير جنگ ، امروز سرتيپ امان اللّه ميرزا رئيس اركان حرب كل قشون به فرماندهى كل قواى آذربايجان منصوب گرديد . همچنين سرهنگ اسماعيل خان به سمت حاكم نظامى آذربايجان انتخاب شد . 4 رضا خان بدون اختيار قانونى حكم كفالت ايالت آذربايجان را نيز به نام سرتيپ جهانبانى صادر كرد . اين كار بدون اجازه و مشورت قوام السلطنه رئيس الوزراء كه وزارت داخله را نيز در تصدى خود داشت صورت گرفت . مصدق السلطنه والى آذربايجان پيش از اين به دليل مداخله مقامات نظامى در حوزه كارى خود استعفا داده بود . بههرحال « اعتراض قوام نيز با بىاعتنايى مواجه شد و سردارسپه به بهانه دفع سيميتقو عمل خود را وطنپرستانه معرفى كرد . » 5
* حاكم جديد مازندران
اقتدار الدوله حاكم مازندران از سمت خود عزل و به جاى او