نيز در ضميمه آن بود منصوب گرديد . در اين زمان اداره قشون اين منطقه نيز به وى واگذار شد ، اما مدتى نگذشت كه در اثر تعدياتش بر عرض و مال مردم معزول گشت . او در همين مدت اندك املاك بسيارى خريد كه مبلغ آن را در همان ايام يكصد هزار تومان شمردهاند . عضد السلطان در شوال 1322 والى گيلان شد . وى در زمان حضورش در آنجا يك باب مريضخانه و يك باب مدرسه به نام « وطن » تأسيس كرد . در 1326 ق كه محمد على شاه مجلس را به توپ بست او حاكم اراك بود . به گفته ناظم الاسلام كرمانى او در اين ايام مردم را تحريك كرده بود تا در تلگرافخانه حاضر شده مطالبه حقوقشان را بنمايند كه تلگراف شاه مبنى بر به توپ بستن مجلس به دستش رسيد . در اثر مخالفتهاى عضد السلطان با برادرش محمد على شاه ، دستور توقيف او صادر شد .
بنابراين او مجبور شد به عراق بگريزد . اما در آنجا نيز به علت اينكه برادر محمد على شاه است توسط عثمانىها كه بر عراق تسلط داشتند ، دستگير شد ؛ هرچند كه با تلاش ناصر الملك آزاد گرديد . در رجب 1329 محمد على شاه كه از سلطنت خلع شده بود قصد بازپسگيرى تهران را داشت . از طرفى هم سالار الدوله از غرب كشور چنين قصدى كرده بود .
سالار الدوله كرمانشاه و كردستان را گرفته خود را شاه خواند و به نام خودش سكه زد ، و سپس از همدان براى گرفتن تهران عزيمت كرد و به همين جهت حكومت كرمانشاهان را به عضد السلطان داد اما او نيز پس از مدت كوتاهى ، وقتى خبر شكست برادرش را شنيد به شهبندرخانه عثمانى پناهنده شد و سپس عازم كربلا گرديد . عضد السلطان در بين سالهاى 40 - 1339 ق حاكم لرستان و بروجرد بود و نيز در سالهاى حكومت برادرزادهاش ، احمد شاه مشاور و همنشين شاه ؛ و در بيشتر سفرها همراهش بود . پس از كودتاى سوم اسفند 1299 ، او و نصرت السلطنه در حالى كه آقا خان را به همراه داشتند در لندن به ديدار لرد كرزن رفتند تا نظر او را در بقاى قاجار جلب كنند كه البته موفق نشدند . پس از آن وى در دوره پهلوى اول بيشتر وقت خود را در املاكى كه در اراك تهيه كرده بود گذراند و فقط در 1332 ش در دوره دوم مجلس سنا به پيشنهاد سپهبد زاهدى به عنوان سناتور انتصابى يك دوره چهار ساله عضو سنا بود . او چون خود از ملاكين بزرگ محسوب مىشد با اصلاحات ارضى در نهان و آشكار مخالفت مىكرد . ابو الفضل ميرزا عضد السلطان ( ابو الفضل عضد ) در زمستان 1349 ش در تهران درگذشت . ( كتاب آبى ، ج 6 ، صص 1340 - 1333 ؛ « وفيات معاصران ، شاهزاده ابو الفضل عضد » ، يغما ، س 23 ، شم 269 ( بهمن 1349 ) ، ص 692 ؛ عاقلى ، شرح حال رجال سياسى و . . . ، ج 2 ، صص 1003 - 1002 ؛ سپهر ، مرآه الوقايع مظفرى . . . ، ص 258 ) .
هامش
( 5 ) . روزنامه شفق سرخ ، شم 47 ، ص 2 .
( 6 ) . همانجا .
( 7 ) . همانجا .