از سمت يمين به فاصله دو فرسنگ جلگه بلوك لنجان و بعضى از دهات آنكه از آن جهت ده سرخ و شاه ابو القاسم است پيداست ولى چون از راه كنار افتاده است هيچوقت منزلگاه نيست . در امتداد راهى كه به مهيار وصل مىشود تقريبا به يك فرسنگ فاصله آثار دو آبادى معتبر موسوم به احمدآباد و خانهرش كه هر دو خراب و بلاسكنهاند ديده مى - شود و امتداد دو نهر بزرگ طولانى و دو رشته قنات معتبر ويرانى ملاحظه مىشود و معلوم نيست كه به سبب چه حادثه اين نوع صحراى بزرگ كه البته مبالغى منفعت از بابت اين دو آبادى بهدست مىآيد متروك گذاشته . سيم تلگراف دولتى نيز از اين صحرا عبور مىكند .
قريهء مهيار از قراء معتبر قديم اين بلوك معروف به مهيار است . آثار خرابىهاى آن معلوم مىشود . در سنوات قبل زياد معتبر بوده است و حال قريب پانصد خانوار و دو هزار نفر جمعيت بومى و ايل نفر در قلعه مخروبه آن ساكن مىباشند . چاپارخانه دولتى در جنب آن واقع و آبش قريب به يك سنگ از قنات كمى شور ولى گوارا ، حمام و مسجدى محقر دارد ، باغات آن دو سه قطعه و ميوه آن بسيار كم و ناياب حتى صيفىكارى نيز نمىكنند و بايد ميوه و صيفى آن از قمشه حمل شود . زراعت آن منحصر به غله و كمى ترياك است . آذوقه خود و قوافل را از عهده برآيند . نوكر ديوانى ندارد .
عجبتر آنكه يك باب يخچال قديمساز معتبرى كه قريب پنجاه تومان خرج دارد در او موجود است و احدى به فكر تعمير آنكه البته مداخل زيادى خواهد داشت نيفتاده .
در آخر اين آبادى كاروانسراى عظيم البناى قديمسازى كه از صفويه ساخته شده كه مانند آن در حدود ايران از هر حيثيت مثل زيادى وسعت و استحكام و حجارى و نقارى و آبانبار و غيره كمتر
دو سفرنامه از جنوب ايران ( فارسى ) — صفحة 146
مساهمون: سيد على آل داوود
ص١٤٦