روحنا فداه و جناب اجل افخم امير نظام دام اقباله العالى طرف سؤال و جواب با مأمورين نباشند . بايد مطالب اتفاقيّه را به آن معتمد السلطان بنويسند و آن مؤتمن السلطان به عرض حضور حضرت معظم و الا دام شوكته و اطلاع جناب معزى اليه دام اقباله رسانيده به اجازه و صلاح و صوابديد ايشان موافق فصول عهدنامجات منعقده تسويه و ترميم نمايد .
ثانيا - بعد از ورود به محل مأموريت اسامى اتباع و نوكرهاى قونسولان دول متحابه را كه موافق فصل دهم عهدنامهء تركمانچاى نبايد زياده از دهنفر اتباع داشته باشند گرفته در دفتر كارگذارى ثبت نمايد كه لذى الضروره بداند كيها هستند و اگر بخواهند از اشخاصى كه بالفعل در نوكرى قونسولگرى نيستند حمايت نمايد قبول نكرده موافق فصل دوازدهم عهدنامهء انگليس كه در پاريس سنهء 1273 انعقاد يافته به قاعده جواب بدهد .
ثالثا - منزل قونسولهاى دول متحابه بست نيست و كسى نمىتواند به آنجا رفته بست بنشيند . هرگاه كسى اقدام به اين حركت نمايد آن مؤتمن السلطان به معقوليت او را بخواهد . البته مأمورين خارجه از او تصاحب كرده تسليم خواهند نمود . ولى منزل مأمورين محترم است ، كسى نمىتواند عنفا و جبرا داخل منزل آنها گردد . همچنين نبايد عنفا داخل منازل تجّار تبعهء خارجه شوند . در صورت لزوم به اطلاع مأمور آن دولت و حضور گماشتهء او داخل شده بازديد نمايند . بدون حضور مأمورى از جانب قونسولگرى تجويز دخول ندهد .
رابعا - معاملاتى كه فيما بين تبعهء اين دولت عليّه با تبعهء خارجه مىشود بايد اسناد آنها در دفتر كارگذارى ثبت و به مهر شير و خورشيد دولتى معتبر گردد ، لكن به سه شرط :
اولا اينكه آن معامله راجع به املاك نباشد ، خواه بيع قطعى يا بيع شرطى يا رهن يا ساير عقود شرعيّه كه بتوانند آن را دليل مالكيت خود قرار دهند كه موافق عهدنامهء تبعهء خارجه حق استملاك در خاك ايران ندارند ، مگر درصورتىكه مال التجاره داشته باشد و براى وضع مال التجارهء خود نتواند محلّى به اجاره تحصيل
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 290
مساهمون: ايرج افشار
ص٢٩٠