درين وقت محمد قلى بيگ جلودار باشى سابق كه به اتفاق محمد آقا نام به روم رفته بود مراجعت نموده معروض داشت كه سلطان مراد خواندگار متوفى [ شد ] و سلطان ابراهيم « 1 » برادرش بر تخت سلطنت نشست .
وقايع سنهء 1049 به شرح مختصر آنكه چون هواى مازندران از منهج اعتدال انحراف ورزيد حضرت شاه متوجه دار السلطنه شدند . در بين راه خبر فوت كلب على خان بيگلربيگى ايروان به عرض پادشاه رسيده جايش به محمد قلى بيگ مزبور كه به ايلچىگرى روم رفته بود مرحمت شد .
هم درين وقت زلزلهء عظيم در ولايت تبريز واقع شد . جمع كثيرى به معرض تلف درآمدند . حسب الامر الاعلى مقرر شد كه رستم خان سپهسالار به حقيقت خرابى رسيده بعد از تحقيق عرضه داشت نمايد و آنچه خان مشار اليه به پايهء سرير خلافت مصير عرض نمود موازى دوازده هزار و نهصد و هشتاد و دو خانه منهدم و موازى دو هزار و ششصد و دو نفر در زير ديوارها مانده سالك طريق عدم شدند ، و اين زلزله تا مدت سه روز امتداد داشته . مشهور است كه خرابى در بلوكات بيشتر از بلده راه يافته بوده ، نعوذ باللّه من غضب العليم الحليم .
از ارباب سير مسطور است كه ولايت تبريز از جملهء ابنيهء زبيده خاتون منكوحهء [ 58 ب ] هارون الرشيد عباسى است كه در سنهء خمس و سبعين و مأيه بنا نهاده بود و باز به سبب حدوث زلزله خرابى تمام به دو راه يافته چنانچه اثرى از آثار آبادى در آن مرزوبوم نمانده ، در ثانى الحال متوكل عباسى به حال اول به حليهء آبادى درآورد و از آنروز الى الآن باقى است .
وقايع سنهء هزار و پنجاه هجرى مطابق لوى ئيل تركى - چند نفر از اهل اعتبار رخت هستى به دار جاودانى بردند . از آن جمله سلطانعلى ميرزاى عمّ شاه جنت آرامگاه انار الله برهانه و حضرت مير عبد العظيم داماد ، و حسن خان شاملو بيگلربيگى هراتند . شغل حسن خان به عباسقلى خان ولد او مرجوع گشت .
درين اوقات مزاج پادشاه از منهج اعتدال منحرف گشته عارضه در نهايت صعوبت به وجود مسعود طارى شد . بعد از چند يوم به عنايت حكيم على الاطلاق به صحت مبدل گرديد .
وقايع سنهء 1051 هجرى موافق ييلان ئيل تركى - چون به عنايت بىغايت
هامش
( 1 ) . مراد ( غلط است )