اعلاميهء علماى نجف
بسم اللّه الرّحمن الرحيم سالها بود ناهنجارى اوضاع ممالك محروسه و تنزل و انحطاط حيات استقلالى دولت و ملّت يوما فيوما موجب كمال تأسف و حسرت بود . از يك طرف كارگزاران امور از وظايف مملكتدارى و حفظ نواميس دين و دولت بىخبر و غافل و تمام همّشان به اغتصاب صاحب هستى دولت و ملّت مقصور ، و جز اندوختن ذخائر و ايداع در بانكهاى خارجه مقصد ديگرى تصور نكرده ، تعديات بر هيچ حدى واقف نبود ، و از طرف ديگر اعادى خارجه هم اين وضع را مغتنم و همان حيل و تزويراتى كه در استيلاى بر ساير ممالك به كار برده به مقصد نايل شدند . اعمال و جهات استيلا و نفوذ خود را در عروق مملكت و ملّت و تحكم و اقتراحات بر دولت به درجهاى كه مشهود است منتهى نموده ، تمام ثروت و نقود مملكت را ربودند . تجارت و صناعت داخله را به كلى باطل و همه را به خود محتاج و در زير بار قرض خود غرق و عامل خود نمودند . و به رأى العين مشهود كه چنانچه علاج عاجلى به اين مهلكه نرسد به انقراض و اضمحلال كلى مودّى و عما قريب از دين و دولت اثرى باقى نخواهد بود و بعد از تأمّل علاج را متوقف بر چند امر دانستيم :
اوّل اصلاح حال كليهء متصديان امور و تربيت آنها بطبقاتهم به اغماض از آن وضع ناهنجار و گماشتن وجههء همت به مصالح نوعيه و حفظ نواميس اين دولت و ملت ، بطورىكه چنانچه از آحاد مأمورين خارجه اعلى درجهء كفايت و درايت و امانت مشهود است و حتى معاش مقررشان را وقتى گوارا و حلال مىدانند كه در مقابل آن به دولت و ملّت خود خدمتى كرده باشند . حال متصديان امور ما هم بر اين وجهه و لا اقل در اين خط باشند تا تدريجا تكميل شوند ، انشاء اللّه تعالى .
دويم تحصيل اتحاد كامل فيما بين دولت و ملّت بطورىكه از روى واقع و حقيقت نه محض لفظ و صورت پدر و فرزند باشند . پادشاه تمام قوت زانو و ظهر و بازوى خود را به ملّت داند و خود را حافظ و حارس نفوس و اعراض و اموالشان شناسد . واردات دولت كه مصرفش شرعا و عقلا اصلاحات ملكيه و مصالح عموميه و تهيهء استعدادات حربيه و ترتيب عساكر و قشون داخله و سرحديه الى غير ذلك است