تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى ) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦

[ بازگشت متحصنين از قم - نفى بلد عين الدوله ]

روز 24 ورود آقايان از قم ازدحام غريبى در طهران بود و گويا عيد بزرگى داشتند . تشريفات ملوكانه از شيرينى و شربت تهيه كردند . نايب السلطنه و سپهسالار با سوار و قزاق تا نيمهء راه حضرت عبد العظيم به استقبال رفته تجليل زياد كردند . بعد از ورود آقايان چند روزى گذشت در مدرسهء نظامى مشغول تهيهء مجلس شوراء شدند و در تهيهء نوشتن نظامنامه مجلس گرديدند . تا 21 رجب 1324 مردم در خانهء آقا سيد عبد اللّه جمع شدند . آقا سيد عبد اللّه و آقا سيد محمد مكتوبى به صدر اعظم نوشتند . كه مردم اولا نظامنامه را صحه شده مىخواهند . جواب نداد و ثانيا عين الدوله بايد نفى شود . مقصود را تلفون كردند . باز جواب نداد . مردم مجددا به سفارت انگليس رفتند . خبر به صدر اعظم رسيد . مكتوبا جواب داد شاه مىگويند نفى عين الدوله محال است ، ولى عزل است ، بايد در خانه‌اش در طهران بماند ، مردم هيجان غريبى كرده ازدحامشان در سفارت بيشتر شد . الزاما شاه اين دستخط را [ صادر ] نمود .

[ دستخط شاه ]

جناب اشرف صدر اعظم كاغذ آقايان سيد عبد اللّه و آقا سيد محمد را ملاحظه فرموديم . عين الدوله از اول قصدش رفتن زيارت بود . مرخص هم بود . فقط به واسطهء كسالت مزاج چند روزى براى معالجه اينجا مانده است . حالا هم كه حالش خوب شده است امشب نقل مكان خواهد كرد كه به خراسان برود . خواهد رفت . ديگرچه ضرورت دارد اين قبيل مطالب را به عرض مىرسانيد . همين دستخط ما را به علماء ابلاغ كنيد . 17 رجب 1324 خلاصه مردم متقاعد نگرديده صحهء نظامنامه و عزل اين پنج نفر را خواستند : نير الدوله حاكم طهران - اقبال الدوله وزير خالصه - نصر السلطنه سپهدار - امير بهادر وزير دربار - حاجب الدوله فراشباشى كه مانع از رسيدن عرايض رعايا است .

[ احضار محمد على ميرزا به تهران - فوت مظفر الدين شاه ]

چون شاه مدتى بود مزاجش كسالت داشت [ و ] در اين اوقات كسالتش شدت